Τετάρτη, 2 Ιανουαρίου 2019

Και ο κλήρος έπεσε στα δάκρυα...

Τη χρονιά που πέρασε σφράγισε ανεξίτηλα η τραγωδία στο Μάτι. Ήταν ένα γεγονός το οποίο νομίζω βιώσαμε σαν μια συλλογική απώλεια, που ήρθε να προστεθεί σε τυχόν άλλες προσωπικές μας απώλειες.
Ήταν ο τρόπος που συνέβη, το ξαφνικό, η φρίκη μέσα στη χαρά των διακοπών, ο θάνατος που έδειξε το πιο σκληρό και αποτρόπαιο πρόσωπό του, που έκανε την ούτως ή άλλως τραγική απώλεια νέων ως επί το πλείστον ανθρώπων, ακόμα τραγικότερη. Την έκανε αβάσταχτη για εμάς που το ζήσαμε από απόσταση, και φαντάζομαι αβίωτη για όσους έχασαν τους δικούς τους ανθρώπους. 
Και όπως πάντα σε καταστάσεις τέτοιας έντασης και φρίκης, που αδυνατείς να βρεις τρόπο να δικαιολογήσεις όσα συνέβησαν, που αδυνατείς να καταλάβεις το νόημα πίσω από τα γεγονότα, που η ψυχή σπαράζει ένα "γιατί" που δεν παίρνει απάντηση, το βλέμμα μας, η προσευχή μας, η αγανάκτηση, η κραυγή μας στρέφεται προς τον Θεό. “Γιατί;” Γιατί το επέτρεψε; Γιατί συνέβη;
Νιώθω πως ο Θεός είναι το εύκολο θύμα, ο αποδιοπομπαίος τράγος όλων των ανθρωπίνων ευθυνών, ο στόχος που όλοι χτυπάμε όταν δεν μπορούμε να βρούμε και να χτυπήσουμε εκείνον που αληθινά φταίει. Είναι όμως ανθρώπινο να αναζητούμε ένα νόημα υψηλότερο από απλά την ανθρώπινη αμέλεια, σε καταστάσεις που μας πλήγουν σε υπαρξιακό επίπεδο. Είναι τέτοιο το μέγεθος της προσωπικής απώλειας που δεν μπορεί παρά να ζητήσει να αναμετρηθεί, να νοηματοδοτηθεί, από κάτι μεγάλο. Ο θάνατος των αγαπημένων μας δεν μπορεί να καταγραφεί σαν απλή ανθρώπινη αμέλεια. Δεν μπορεί να τακτοποιηθεί έτσι απλά. Δίκαια ζητάμε ένα νόημα, μια ματιά που να υπερβαίνει τα ανθρώπινα. Δίκαια αναζητούμε στο Θεό το νόημα ή την έλλειψή του. Είναι το μόνο μέγεθος, το μόνο δοχείο που μπορεί να χωρέσει την απώλειά μας, να δεχτεί την οργή, την πίκρα, την άρνησή μας. Εκείνον ρωτάμε, ποιο νόημα μπορεί να κρύβει, ποιο σχέδιο μπορεί να εξυπηρετεί ένας τέτοιος αποτρόπαιος θάνατος; Γιατί ας μη γελιόμαστε. Δεν είναι μόνο ο θάνατος σαν τελικό γεγονός που πονάει. Τολμώ να πω πως ο τρόπος του θανάτου, ίσως και να έχει μεγαλύτερη βαρύτητα, από την ίδια την απώλεια. Είναι άλλο το να κακοθανατίσει, και άλλο το να πεθάνει κάποιος. Αυτό το ανώδυνα, ανεπαίσχυντα, ειρηνικά των λειτουργικών ευχών της εκκλησιάς, κάνει τελικά τη μεγάλη διαφορά στην αποδοχή και το βίωμα της απώλειας.

Οι άνθρωποι που έχασαν τις οικογένειές τους στο Μάτι, δεν έχουν να αναμετρηθούν μόνο με την απώλεια, μια μάχη που από μόνη της είναι εξαιρετικά σκληρή. Έχουν να αναμετρηθούν και με τον εφιάλτη ενός μαρτυρικού θανάτου. Δεν είναι μόνο ότι ο θάνατος τους στέρησε αυτούς που περισσότερο αγαπούσαν, είναι ότι το έκανε με τον πλέον επώδυνο τρόπο. Πως να σταθείς απέναντι σε αυτό; Τι απάντηση να δώσεις;
Με όλα αυτά τα ερωτήματα στην καρδιά και το νου, διάβασα το βιβλίο του π. Βασιλείου Χριστοδούλου, "Ο κλήρος έπεσε στα δάκρυα". Ένα βιβλίο που αναζητά απαντήσεις στην επιφαινόμενη απουσία, τη σιωπή του Θεού, όταν ο κόσμος βιώνει εγκλήματα του μεγέθους ενός Άουσβιτς, αλλά και δύσκολες προσωπικές απώλειες.
Διάβασα το βιβλίο ξανά και ξανά.
Τι είναι αυτό που λαμβάνουμε ως σιωπή του Θεού; Ποιο είναι εκείνο που αδυνατούμε πολλές φορές να κατανοήσουμε ως απόκρισή του; Πόσο τα δικά μας στερεοτυπικά στεγανά μας καθιστούν πολλές φορές τυφλούς και κωφούς στην παρηγοριά που ο Θεός προσφέρει; Πως το ίδιο γεγονός τυγχάνει διαφορετικής αποδοχής. Γιατί ο ένας ρωτάΠως μπορεί να πιστεύεις στο Θεό μετά το Άουσβιτς;” και ο άλλος να απαντά “Πως μπορείς να μην πιστεύεις στο Θεό μετά το Άουσβιτς;”
Με τον κίνδυνο να παρερμηνεύω ή να στέκομαι μακριά από αυτό που ο πατήρ Βασίλειος θέλησε να προσφέρει ως νόημα μέσα από το βιβλίο του, θα πω ότι δεν υπάρχει απάντηση στην ξαφνική, ή εγκληματική, απρόκλητη, αναίτια απώλεια της ζωής ενός ανθρώπου. Δεν υπάρχει εξήγηση που να δικαιώνει λογικά έναν τέτοιο θάνατο ή τα φρικτά εγκλήματα ενός πολέμου. 
Η απάντηση σε όλα αυτά θα είναι πάντα και μόνο η προσωπική μας πίστη. Η πίστη μας κάθε φορά θα μας σώζει. Η ελεύθερη βούλησή μας να μην αφήσουμε, όχι τον θάνατο, αλλά την τυχαιότητα να μας καταπιεί. Και αυτό δεν έχει να κάνει με την θρησκευτική πίστη στα στενά όριά της. Έχει να κάνει με την ανάγκη μας για υπαρξιακό νόημα. Έχει να κάνει με την ίδια την ανθρωπιά μας. Αυτή τελικά πρέπει να διασώσουμε μέσα από το βίωμα τέτοιων ακραίων απωλειών. Τίποτα δεν έχει νόημα και η ζωή θα γκρεμιστεί, αν όλα είναι αφημένα στην τύχη. Η φρίκη πρέπει να έχει τον αντίποδά της. Δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός. 
 "Άκούω τα μαρτύρια αυτά να φωνάζουν
Υπάρχεις!
Αν δεν υπήρχαν τα μαρτύρια αυτά
θα μπορούσες να μην υπάρχεις
Αλλ΄επειδή τα μαρτύρια αυτά υπάρχουν
Υπάρχεις και συ - τόσο υπαρκτός όσο και η δυστυχία μου.
Γιατί τέτοια μαρτύρια χωρίς Θεό
ο απόλυτος χλευασμός θα ήταν
θα ήταν η απόλυτη άρνηση κάθε νοήματος
και το παράλογο εδώ και καιρό
θα έκανε τη γη ήδη να τρεκλίζει σαν μεθύστακας
και θα' σπαγε σε κομμάτια ο πλανήτης."
Η πίστη μας σε ένα μη διαφαινόμενο “γιατί”, στο οποίο όμως προσβλέπουμε για δικαίωση, είναι τελικά και το ουσιαστικότερο μνημόσυνο εκείνων που χάσαμε. Αν δεν υπάρχει “γιατί” η μνήμη γίνεται αυτοσκοπός και πεθαίνει μαζί μας. 
Εν τέλει η ικανότητά της πίστης μας να βρίσκει ένα νόημα εκεί που δεν φαίνεται να υπάρχει, αυτή θαρρώ είναι η απόκριση του Θεού. Δεν είναι εύκολο αυτό, ούτε είμαστε όλοι ικανοί να το κατορθώσουμε. Δεν μπορούμε όλοι να ακούσουμε αυτή τη φωνή μέσα μας ή να αναγνωρίσουμε την ζωντανή παρουσία έξω από εμάς, που ζητά να μας τραβήξει από το σκοτάδι της απελπισίας, στη ζεστασιά ελπίδας. 
Ο Θεός δεν είναι η δύναμη που αποτρέπει, κι ας είναι τούτο που επιζητεί ο άνθρωπος. Είναι η δύναμη που στηρίζει. Η απόκριση του Θεού θα είναι πάντα αυτό το κάτι, αυτός ο κάποιος που θα μας καταστήσει ικανούς, θα μας βοηθήσει να κουβαλήσουμε την απώλειά μας, να ζήσουμε μαζί της, χωρίς η οργή, η απελπισία, η άρνηση να πάρουν κι εμάς σε έναν θάνατο παντοτινό που δεν προσμένει την Ανάσταση. Έναν θάνατο που δεν καθιστά τον άνθρωπο που χάσαμε, προσωρινά αφανέρωτο, όπως πολύ όμορφα το θέτει ο π. Βασίλειος, αλλά παντοτινά χαμένο. 
Εύχομαι ο χρόνος που ξεκίνησε να απαλύνει τις πληγές εκείνων που μέχρι το μεδούλι της ψυχής τους πονούν μια απώλεια. Εύχομαι ο καθένας από εμάς να μπορέσει στα πλαίσια που του είναι εφικτό ή και ξεπερνώντας τον εαυτό του να σταθεί δίπλα στον άνθρωπο που υποφέρει και έστω κι αν δεν το συνειδητοποιούμε να γίνουμε με αυτό τον τρόπο η απαντητική φωνή του Θεού. Να γίνουμε η πρόνοια του Θεού στον κόσμο. Να γίνουμε το χέρι που θα σκουπίσει τα δάκρυα. Καλή, ευλογημένη χρονιά σε όλους! 

Βιβλίο: Και ο κλήρος έπεσε στα δάκρυα. Ο κινηματογράφος της απουσίας του Θεού σε θεολογική παρακολούθηση.
Συγγραφέας: π. Βασίλειος Χριστοδούλου
Εκδόσεις: Γρηγόρη
 


0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Labels

φιλία (74) εκδόσεις Παπαδόπουλος (42) αγάπη (39) διαφορετικότητα (36) οικογένεια (33) ηλικία 5+ (30) όνειρα (30) ηλικία 4+ (27) παιδί (27) φόβος (26) περιπέτεια (25) ψυχογιός (25) εκδόσεις Μεταίχμιο (24) χριστουγεννιάτικα βιβλία (24) ελπίδα (21) Πατάκης (20) εκδόσεις Κέδρος (20) ταξίδι (20) Μεταίχμιο (19) μοναξιά (19) εκδόσεις Πατάκη (18) εκδόσεις Ψυχογιός (18) θάρρος (17) πόλεμος (17) πίστη (15) φαντασία (15) απώλεια (14) εκφοβισμός (14) ηλικία 7+ (13) χιούμορ (13) ηλικία 12+ (12) θεατρική παράσταση (12) μυστήριο (12) παπαθεοδούλου (12) αποδοχή (11) έρωτας (10) για κάθε ηλικία (10) εμπιστοσύνη (10) ηλικία 10+ (10) Τριβιζάς (9) αλήθεια (9) ειρήνη (9) ελευθερία (9) ηλικία 3+ (9) μουσική (9) οικολογία (9) σχολείο (9) Ίκαρος (8) Καστανιώτης (8) γονείς (8) εαυτός (8) εκδόσεις Ίκαρος (8) εφηβεία (8) ζωή (8) ποίηση (8) σεβασμός (8) στερεότυπα (8) Παπαθεοδώρου (7) βία (7) βιβλίο (7) δικαιώματα (7) εκδόσεις Καλειδοσκόπιο (7) ηλικία 15+ (7) ηλικία 8+ (7) θάνατος (7) μπαμπέτα (7) προσφυγιά (7) χρόνος (7) αδέλφια (6) αλληλεγγύη (6) αστεία (6) ενσυναίσθηση (6) ηλικία 11+ (6) ηλικία 6+ (6) καλοσύνη (6) μπουλντούμη (6) προσφορά (6) συνεργασία (6) τόλμη (6) υπομονή (6) χριστούγεννα (6) όνειρο (6) Κέδρος (5) άγιος Βασίλης (5) άγχος (5) αγώνας (5) ανεργία (5) εγωισμός (5) εκδόσεις Λιβάνη (5) εκδόσεις Μίνωας (5) ελληνοεκδοτική (5) επιμονή (5) ευθύνη (5) ηλικία 9+ (5) θαύμα (5) λέξεις (5) πείσμα (5) προσπάθεια (5) ρατσισμός (5) στόχος (5) φύση (5) χριστουγεννιάτικη ιστορία (5) Πολλαπλή Νοημοσύνη (4) άνοιξη (4) αλφαβήτα (4) βιβλία για τις διακοπές (4) βιβλία δραστηριοτήτων (4) για όλες τις ηλικίες (4) γιαγιά (4) γιώτα αλεξάνδρου (4) γνώση (4) δημοφιλέστερες αναρτήσεις (4) δραστηριότητες (4) δώρο (4) ενδοοικογενειακή βία (4) ενθάρρυνση (4) επιλογή (4) ευπώλητα 2011 (4) εφιάλτης (4) εχθρός (4) ιστορίες (4) κλασσικό (4) κουτσιαρής (4) λαγός (4) μητρότητα (4) μνήμη (4) μπαμπάς (4) μυθολογία (4) πάσχα (4) παιδική ηλικία (4) παππούς (4) περιέργεια (4) περιπλάνηση (4) πρόσφυγας (4) πρώτη μέρα στο σχολείο (4) σπίτι (4) συναισθήματα (4) σχέση (4) φιλαναγνωσία (4) φροντίδα (4) ψέμα (4) best sellers (3) Άγκυρα (3) Ακρίτας (3) Δαρλάση (3) Ιούλιος Βερν (3) Λιβάνης (3) Λότη Πέτροβιτς (3) Ντανιέλα Σταματιάδη (3) Σαμαρτζή (3) άνθρωπος (3) έθιμα (3) αγωνία (3) αδελφική αγάπη (3) αλληγορία (3) αναγνώστης (3) ανατροπή (3) αντιπολεμική ιστορία (3) αξιοπρέπεια (3) αποταμίευση (3) αυτογνωσία (3) αυτοεκτίμηση (3) αυτοκτονία (3) αφοσίωση (3) βασιλιάς (3) βιβλία για το πάσχα (3) βιβλία γνώσεων (3) βιβλιοθήκη (3) δεληβοριά (3) δράση (3) εκδόσεις Καστανιώτη (3) ελληνικά γράμματα (3) ενηλικίωση (3) επιθυμίες (3) επιστημονική φαντασία (3) ευγνωμοσύνη (3) ευκαιρία (3) εφηβικό μυθιστόρημα (3) θέληση (3) θησαυρός (3) ιδέα (3) ιστορία (3) κακό (3) καλοκαίρι (3) καλοκαιρινά βιβλία (3) κατασκευές (3) κατοικίδιο (3) κουράγιο (3) λύκος (3) μάχη (3) μαγεία (3) μαθητής (3) μαμά (3) μοίρα (3) μπουμπουρή (3) μύθος (3) νευροκοπλή (3) πένθος (3) παιδιά (3) παιχνίδια (3) παραμύθι (3) περιβάλλον (3) ποίηση για παιδιά (3) προσδοκίες (3) πρωταπριλιά (3) σκοτάδι (3) συνύπαρξη (3) τέχνη (3) ταυτότητα (3) υιοθεσία (3) φεγγάρι (3) χαρά (3) 11+ (2) Leo Lionni (2) gianni rodari (2) modern times (2) susaeta (2) white ravens (2) Άλκη Ζέη (2) Έρικα Γαρμπή (2) Αίσωπος (2) Αγγελίδου (2) Ηλίβατον (2) Θέατρο Πόρτα (2) Καλειδοσκόπιο (2) Κατερίνα Κρις (2) Μίνωας (2) Πέτροβιτς (2) Παπαδόπουλος (2) Πατάκη (2) άγνωστο (2) αγαπημένα 2014 (2) αλαζονεία (2) αλεξάνδρου (2) αλφαβητάρι (2) ανάγνωση (2) αναζήτηση (2) ανακαλύψεις (2) ανεκτικότητα (2) ανιδιοτέλεια (2) αντιπολεμικά βιβλία (2) αξίες (2) αποχωρισμός (2) αρκούδος (2) αστυνομική περιπέτεια (2) αυτισμός (2) αϊ Βασίλης (2) βιβλία (2) βλαβερή συνήθεια (2) γλώσσα (2) γυναίκες (2) δήμος (2) δεύτερη ευκαιρία (2) δημιουργικότητα (2) δημοκρατία (2) δημοτικό σχολείο (2) διάβασμα (2) διάστημα (2) διακομανώλης (2) δικαιώματα του παιδιού (2) δράκος (2) δυσλεξία (2) δώρα (2) ειλικρίνεια (2) εκδόσεις Ελληνοεκδοτική (2) εκδόσεις κόκκινο (2) εκπαίδευση (2) εκπαιδευτικές δραστηριότητες (2) ενδοσχολική βία (2) ενοχή (2) επέτειος (2) επικοινωνία (2) επιστήμη (2) ευτυχία (2) ευχή (2) εφιάλτες (2) ηθική (2) ηλικία 16+ (2) ηλιόπουλος (2) ημερολόγιο (2) θάλασσα (2) θυμός (2) κάπνισμα (2) κακός λύκος (2) καληνύχτα (2) καλό (2) καράβια (2) κατάθλιψη (2) κλασσική λογοτεχνία (2) κλασσική λογοτεχνεία (2) κοινωνικές δεξιότητες (2) κοντορεβιθούλης (2) κυριτσόπουλος (2) κόσμος (2) λαμπάδα (2) λεκτικά παιχνίδια (2) λεκτική βία (2) λογοτεχνία του φανταστικού (2) μάγισσα (2) μέλλον (2) μαθηματικά (2) μαθησιακές δυσκολίες (2) μητέρα (2) μοιράζομαι (2) μοντέρνοι καιροί (2) μουσείο (2) μουσικοθεατρική παράσταση (2) μυστικά (2) μυστικό (2) μύθοι (2) ναζισμός (2) νηπιαγωγείο (2) ντίκενς (2) νόημα ζωής (2) ουρανός (2) παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου (2) παιδικά βιβλία Ίκαρος (2) παιχνίδι (2) παρέα (2) παραμύθια (2) παρατήρηση (2) πειρατές (2) πεταλούδες (2) πλούτος (2) πριγκίπισσα (2) προκατάληψη (2) προορισμός (2) πρόσωπο (2) ρουσάκη (2) σεξουαλική κακοποίηση (2) σιωπή (2) σοφία (2) συγχώρεση (2) συλλογή (2) συμβίωση (2) συντροφικότητα (2) σύντροφος (2) τα καλύτερα του 2012 (2) τεχνολογία (2) τιμωρία (2) υποχρεώσεις (2) φίλοι (2) φιλοσοφία (2) φτώχεια (2) χορός (2) ψέματα (2) ψυχή (2) όρια (2) 12+ (1) 1453 (1) 17+ (1) 2016 (1) 3 χρόνια Αγαπημένα Παιδικά Βιβλία (1) 5 χρόνια (1) 6 χρόνια (1) 7 χρόνια αγαπημένα παιδικά βιβλία (1) Birgitta Sif (1) Dr.Seuss (1) Otherwise (1) Palacio (1) Pullman (1) Rebecca Dautremer (1) Syllipsis (1) best sellers πατάκης (1) burger project (1) e-book (1) keybooks (1) oliver jeffers (1) opera (1) opera βαισλιάς (1) Άγρας (1) Άθως (1) Άι Βασίλης (1) Άντερσεν (1) Έφη Λαδά (1) Όγκι (1) Αερόστατο (1) Αθηνά (1) Ανδρικόπουλος (1) Ανεμόμυλος (1) Αποχωρισμός αγαπημένου προσώπου (1) Αράχνη (1) Αστρικό χωριό (1) Αχιλλέας (1) Γαργαληστής (1) Γη (1) Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά (1) Δήμητρα (1) Διόπρτα (1) Δωρικός (1) Εκδοσεις Λιβάνη (1) Εκδόσεις Δωρικός (1) Ελένη Γαρυφαλάκη (1) Επόμενος Σαθμός (1) Ευσταθίου (1) Ηρακλής (1) Θέατρο Ιλίσια-Βολανάκη (1) Θεόφιλος (1) Θησέας (1) Ιζαντόρα Ντάνκαν (1) Ικαρος (1) Ικμπάλ (1) Ιπτάμενο κάστρο (1) Καλλίστρατος (1) Καρυδάκη (1) Κασιάρου (1) Κασσιανή (1) Κοντοβά (1) Κοντολέων (1) Κοπέρνικος (1) Κωνσταντινούπολη (1) Λαμπαδαρίδου - Πόθου (1) Λεμπέσης (1) Λεξοφάγοι (1) Λιβ (1) Λιβάνη (1) Μέγαρο Μουσικής (1) Μαλάλα (1) Μανδηλαράς (1) Μεγάλη Τρίτη (1) Μελάνι (1) Μικρός Πρίγκιπας (1) Μιχαηλίδου-Καδή (1) Μπασλάμ (1) Μπουκάι (1) Μπουλούμπασης (1) Μόμο. χρόνος (1) Νίκα (1) Νιαουρέλα (1) Ντε Σεντ Εξιπερί (1) Ντεντέκτιβ (1) Ντοκάμπο (1) Ο ευτυχισμένος Πρίγκιπας (1) Πίτερ Παν (1) Παναγία (1) Παρρησία (1) Περίακτοι (1) Περσεφόνη (1) Πηνελόπη Δέλτα (1) Πινόκιο (1) Πυθαγόρας (1) Ρεμπέκα Ντοτρεμέρ (1) Ροντάρι (1) Ρόδος (1) Σέρλοκ Χόλμς (1) Σίσυφος (1) Σερέφας (1) Σκόνη (1) Στάθη (1) Σταχτοπούτα (1) Σύλβια Πλαθ (1) Τήνος (1) Τα Χμ (1) Ταξιδευτής (1) Ταϋγετος (1) Τομ Σόγερ (1) Τουλιάτου (1) Τριβιζας (1) Τσαμπίκα (1) Τόλκιν (1) Φρικαντέλα (1) Χίτλερ (1) Χορτιάτη (1) άγγελος (1) άλωση (1) άμβλωση (1) άρνηση (1) άστρα (1) έγκλημα (1) έκπληξη (1) έκφραση (1) έλατο (1) ένα γράμμα μια ιστορία (1) έρημος (1) έφηβοι (1) ήττα (1) αβγά (1) αγάλματα (1) αγαπη (1) αγαπημένα 2015 (1) αγαπημένα 2016 (1) αδιέξοδο (1) αδύναμος (1) αθωότητα (1) αισιοδοξία (1) αληθινή ζωή (1) αληθινή ιστορία (1) αλλαγή (1) αμαρτία (1) αμφισβήτηση (1) αναγέννηση (1) αναγνώριση (1) αναδάσωση (1) αναμνήσεις (1) αναπηρία (1) ανατρεπτικό (1) ανεξιθρησκεία (1) ανθολογία (1) ανθρωπομορφισμός (1) αντίσταση (1) αντικύθηρα (1) αντιπολεμικό (1) ανυπομονησία (1) αξία (1) αποξένωση (1) αποστολή (1) αποχωρισμός. (1) απόκριες (1) αρετές (1) αρετή (1) αριθμητάρι (1) αριθμητική (1) αριστεία (1) αρμονία (1) αρνί (1) αρρώστια (1) αρχαίοι μύθοι (1) αρχαιολογικό μουσείο (1) ασκήσεις (1) αστέρι (1) αστέρια (1) αστεία περιπέτεια (1) αστείο (1) αστυνομικό μυθιστόρημα (1) ασφάλεια (1) αυγά (1) αυγό (1) αυγόδεντρο (1) αυτοθυσία (1) αυτοκόλλητα (1) αφέλεια (1) αχινός (1) βαλίτσες (1) βασίλισσα (1) βασιλίας (1) βερούτσου (1) βιβλία για τα ψέματα (1) βιβλίο γνώσεων (1) βιβλιόφωνο (1) βορράς (1) βούρτσισμα (1) βραβευμένο (1) βροχή (1) γάτα (1) γάτος (1) γέλιο (1) γατούλα (1) γενέθλια (1) γενναιοδωρία (1) γενναιότητα (1) γενναιότητα. καλοσύνη (1) γεύμα (1) γηρατειά (1) γιατρός (1) γιώτα νάτσιου (1) γκάφα (1) γλωσσοδέτες (1) γλώσσες (1) γονιός (1) γράμμα (1) γράμματα (1) γραφή (1) γυναίκα (1) γωνιά ανάγνωσης (1) δάσκάλα (1) δάσκαλος (1) δασκάλα (1) δειλία (1) δεκαπενταύγουστος (1) δεσμά (1) δεσμός (1) δημιουργία (1) δημοτικό (1) διάκριση (1) διέξοδος (1) διαίρεση (1) διαδύκτιο (1) διασκεδαστική ιστορία (1) διασκευή (1) διατροφή (1) διαφορετικότητα ανεκτικότητα (1) διαχείριση άγχους (1) διαχείριση συναισθημάτων (1) διαχείριση του πόνου (1) δικαιοσύνη (1) δουλεία (1) δράση. (1) δυνατότητα (1) δυνατότητες (1) δωράκια (1) δόντια (1) δύναμη των λέξεων (1) εαυτός άλλοι (1) εγγονός (1) εγγόνια (1) εγκαρτέρσηση (1) εγκατάλειψη (1) εγκληματικότητα (1) εγκυμοσύνη (1) εθνικισμός (1) εκβιασμός (1) εκδόσεις Polaris (1) εκδόσεις Άγκυρα (1) εκδόσεις Άμμος (1) εκδόσεις Διόπτρα (1) εκδόσεις Ζαχαρόπουλος (1) εκδόσεις ΚΟΑΝ (1) εκδόσεις Κέδρος. (1) εκδόσεις Καλέντης ηλικία 5+ (1) εκδόσεις Κόκκινη κλωστή δεμένη (1) εκδόσεις Μικρή Σελήνη (1) εκδόσεις Μιρκή Σελήνη (1) εκδόσεις Νεφέλη (1) εκδόσεις Πατάκης (1) εκδόσεις Σαϊτη (1) εκδόσεις Τετράγωνο (1) εκδόσεις Ψυχογιός. (1) εκκλησιαστικά κείμενα (1) εκμετάλευση ζώων (1) εκπλήξεις (1) εκφοβισμός. αυτοεκτίμηση (1) ελάττωμα (1) ελάφι (1) εμπειρία (1) ενέργεια (1) εξαθλίωση (1) εξαναγκασμός (1) εξοικονόμηση (1) εξουσία (1) εξωγήινος (1) επάγγελμα (1) επαφή (1) επιθυμία (1) επιτυχία (1) εποχές (1) ερωτηματικά (1) ευγένεια (1) ευχές (1) ευχαρίστηση (1) εφευρετικότητα (1) εφεύρεση (1) ζούγκλα (1) ζωάκια (1) ζωές (1) ζωγραφιά (1) ζωγραφική (1) ζώα (1) ηλεκτρονικό παιχνίδι (1) ηλικία (1) ηλικία 11 (1) ηλικία 15+ εκδόσεις Κέδρος (1) ηλικία 17+ (1) ηλικία11+ (1) ηλικίες 7+ (1) ηρωισμός (1) θέατρο (1) θέατρο Κάππα (1) θέατρο Στούντιο Μαυρομιχάλη (1) θαλάσσια περιπέτεια (1) θεατρική ομάδα Τόπι (1) θεραπεία (1) θεταρική παράσταση (1) θηλασμός (1) θηλυκό (1) θλίψη (1) θρησκευτικότητα (1) θρύλοι (1) θυσία (1) ιδιαιτερότητα (1) ιδιοκτησία (1) ιππότες (1) ιππότης (1) ιπτάμενες σελιδες (1) ισορροπία (1) ιστορίες. (1) ιστορικό (1) ιστορικό γεγονός (1) ιστορικό μυθιστόρημα (1) ισότητα (1) κάλαντα (1) κάστωρ (1) κέρδος (1) καημός (1) καθήκον (1) καθαριότητα (1) καθρέφτης (1) καιρός (1) κακές λέξεις (1) κακοποίηση (1) καλές και κακές μάγισσες (1) καλικάντζαρος (1) καλοί και κακοί (1) καλοί τρόποι (1) καλοκαιρινή περιπέτεια (1) καπέλο (1) καπατσούλια (1) καρκίνος (1) καρτερικότητα (1) καταφύγιο (1) κατορθώματα (1) κατοχή (1) καυγάς (1) κινητά τηλέφωνα (1) κλέφτης (1) κλασικό (1) κλασσικό παραμύθι (1) κοκκινοσκουφίτσα (1) κολομαθημένη (1) κοροϊδία (1) κουνέλι (1) κρίση (1) κρεβάτι (1) κόκκινα αυγά (1) κόκκινη κλωστή (1) κόκορας (1) κόμικ (1) κότα (1) κύκλος της ζωής (1) λάθος (1) λαικό παραμύθι (1) λαμπάδες (1) λαογραφία (1) λαϊκά παραμύθια (1) λογική (1) λυρικό (1) λυρισμός (1) λύτρωση (1) μάσκα (1) μέλισσες (1) μέτρο (1) μίμηση (1) μίσος (1) μαγικά μολύβια (1) μαικ φασολάκης (1) μαμαλούκας (1) μαμούθ (1) μασκαράς (1) μεγάλο (1) μεγάλωμα (1) μεταμόρφωση (1) μετανάστευση (1) μετανάστης (1) μηχανισμός (1) μικρή Μίλητος (1) μικρό (1) μικρόκοσμος (1) μοίρασμα (1) μοναδικότητα (1) μπαλέτο (1) μπαλόνι (1) μυθολογικά παραμύθια (1) μυσστήριο (1) μόλυνση (1) νέα (1) νίκη (1) νανουρίσματα (1) νανούρισμα (1) ναυτική περιπέτεια (1) νεανικό (1) νεράιδες (1) νεραϊδόκοσμος (1) νοστλγία (1) νταής (1) νταντά (1) νόημα (1) νότος (1) ξενοφοβία (1) οδύνη (1) ολοκλήρωση (1) ομάδα Κοπέρνικος (1) ομοιοκαταληξία (1) ομορφιά (1) ονειρεύομαι (1) ονειροπόληση (1) ονειροφύλακες (1) ορφέας (1) ορχήστρα. (1) ουλίτιδα (1) ουσία (1) ουσίες (1) ουτοπία (1) πάπυρος (1) παιδικά βιβλία (1) παιδικά τραγούδια (1) παιδική εργασία (1) παιδικό βιβλίο (1) παπαγάλος (1) παπούτσια (1) παράδειγμα (1) παράδοση (1) παράξενα πλάσματα (1) παραίτηση (1) παραβολή (1) παραδοχή (1) παραδόσεις (1) παραμύθια για καλούς λύκους (1) παρόν (1) πασχαλινά βιβλία (1) πασχαλινή κατασκευή (1) πατρίδα (1) περγαμηνή (1) περηφάνια (1) περιπέτεια. (1) περιπέτειες (1) πιθανότητες (1) πλανήτης (1) πλανήτης Γη (1) ποδόσφαιρο (1) πολίτευμα (1) πολεμος (1) πολικό εξπρές (1) πολιτική (1) πολλαπλασιασμός (1) πολυάσχολος (1) ποντικάκια (1) πράκτορας (1) πρίγκιπας (1) προδοσία (1) προετοιμασία (1) προκαταλήψεις (1) προσαρμοστικότητα (1) προσωπείο (1) προσωπικότητα (1) προϊστορία (1) πρωτάκια (1) πρωτιά (1) πρωτόγονος άνθρωπος. (1) πρόκληση (1) πρόσφυγες (1) πόνος (1) ρίζες (1) ρίτσος (1) ραδιόφωνο (1) ρολόγια (1) σαρκασμός (1) σειρά βιβλίων (1) σημίνα (1) σκύλος (1) σοφία μαντούβαλου (1) στήριξη (1) σταθάτου (1) σταθερότητα (1) στρατιώτες (1) συμβουλή (1) συμεριφορά (1) συμμορία (1) συμπεριφορά (1) συμπόνια (1) συμφιλίωση (1) συνήθεια (1) συνείδηση (1) συνεργασία στερεότυπα (1) συνταγές (1) συνταγή (1) συνύπραξη (1) συνύπρξη (1) σχέσεις (1) σύγχρονη ζωή (1) σύνεση (1) σύννεφα (1) σώμα (1) τάξη (1) τέρας (1) τα καλύτερα του 2017 (1) ταλέντο (1) ταξίδια (1) ταχυδρόμος (1) τελεία (1) τερηδόνα (1) τετράγωνο (1) τεχνητή νοημοσύνη (1) τηλεόραση (1) το αγόρι με τη βαλίτσα (1) τρίτη ηλικία Καλειδοσκόπιο (1) τραγούδια (1) τριλογία του κόσμου (1) τροφή (1) τρυφερή (1) τυπογραφεία (1) τυφλός (1) τύχη (1) υγιεινή (1) υπερθέρμανση του πλανήτη (1) υπευθυνότητα (1) υποδούλωση (1) υπόσχεση (1) φάλαινες (1) φάρσα (1) φίλος (1) φαγητό (1) φαινόμενα (1) φιλία θάρρος (1) φιλοζωία (1) φοβίες (1) φορεσιά (1) φυγάς (1) φυγή (1) φυσικές επιστήμες (1) φως (1) χάος (1) χάρισμα (1) χάρτης (1) χαδουλού (1) χαμόγελο (1) χειμώνας (1) χελώνα (1) χρέος (1) χρήματα (1) χριτουγεννιάτικα βιβλία (1) χρονικό (1) χρώματα (1) ψάρι (1) ψυχική διαταραχή (1) ψυχογιός. χριστουγεννιάτικα βιβλία (1) ωρίμανση (1) όενιρα (1) όμάδα (1) όπλο (1) όραμα (1) όχι (1) ύπαρξη (1) ύπνος (1) ώρα (1)

Networked Blogs