Τετάρτη, 2 Ιανουαρίου 2019

Και ο κλήρος έπεσε στα δάκρυα...

Τη χρονιά που πέρασε σφράγισε ανεξίτηλα η τραγωδία στο Μάτι. Ήταν ένα γεγονός το οποίο νομίζω βιώσαμε σαν μια συλλογική απώλεια, που ήρθε να προστεθεί σε τυχόν άλλες προσωπικές μας απώλειες.
Ήταν ο τρόπος που συνέβη, το ξαφνικό, η φρίκη μέσα στη χαρά των διακοπών, ο θάνατος που έδειξε το πιο σκληρό και αποτρόπαιο πρόσωπό του, που έκανε την ούτως ή άλλως τραγική απώλεια νέων ως επί το πλείστον ανθρώπων, ακόμα τραγικότερη. Την έκανε αβάσταχτη για εμάς που το ζήσαμε από απόσταση, και φαντάζομαι αβίωτη για όσους έχασαν τους δικούς τους ανθρώπους. 
Και όπως πάντα σε καταστάσεις τέτοιας έντασης και φρίκης, που αδυνατείς να βρεις τρόπο να δικαιολογήσεις όσα συνέβησαν, που αδυνατείς να καταλάβεις το νόημα πίσω από τα γεγονότα, που η ψυχή σπαράζει ένα "γιατί" που δεν παίρνει απάντηση, το βλέμμα μας, η προσευχή μας, η αγανάκτηση, η κραυγή μας στρέφεται προς τον Θεό. “Γιατί;” Γιατί το επέτρεψε; Γιατί συνέβη;
Νιώθω πως ο Θεός είναι το εύκολο θύμα, ο αποδιοπομπαίος τράγος όλων των ανθρωπίνων ευθυνών, ο στόχος που όλοι χτυπάμε όταν δεν μπορούμε να βρούμε και να χτυπήσουμε εκείνον που αληθινά φταίει. Είναι όμως ανθρώπινο να αναζητούμε ένα νόημα υψηλότερο από απλά την ανθρώπινη αμέλεια, σε καταστάσεις που μας πλήγουν σε υπαρξιακό επίπεδο. Είναι τέτοιο το μέγεθος της προσωπικής απώλειας που δεν μπορεί παρά να ζητήσει να αναμετρηθεί, να νοηματοδοτηθεί, από κάτι μεγάλο. Ο θάνατος των αγαπημένων μας δεν μπορεί να καταγραφεί σαν απλή ανθρώπινη αμέλεια. Δεν μπορεί να τακτοποιηθεί έτσι απλά. Δίκαια ζητάμε ένα νόημα, μια ματιά που να υπερβαίνει τα ανθρώπινα. Δίκαια αναζητούμε στο Θεό το νόημα ή την έλλειψή του. Είναι το μόνο μέγεθος, το μόνο δοχείο που μπορεί να χωρέσει την απώλειά μας, να δεχτεί την οργή, την πίκρα, την άρνησή μας. Εκείνον ρωτάμε, ποιο νόημα μπορεί να κρύβει, ποιο σχέδιο μπορεί να εξυπηρετεί ένας τέτοιος αποτρόπαιος θάνατος; Γιατί ας μη γελιόμαστε. Δεν είναι μόνο ο θάνατος σαν τελικό γεγονός που πονάει. Τολμώ να πω πως ο τρόπος του θανάτου, ίσως και να έχει μεγαλύτερη βαρύτητα, από την ίδια την απώλεια. Είναι άλλο το να κακοθανατίσει, και άλλο το να πεθάνει κάποιος. Αυτό το ανώδυνα, ανεπαίσχυντα, ειρηνικά των λειτουργικών ευχών της εκκλησιάς, κάνει τελικά τη μεγάλη διαφορά στην αποδοχή και το βίωμα της απώλειας.

Οι άνθρωποι που έχασαν τις οικογένειές τους στο Μάτι, δεν έχουν να αναμετρηθούν μόνο με την απώλεια, μια μάχη που από μόνη της είναι εξαιρετικά σκληρή. Έχουν να αναμετρηθούν και με τον εφιάλτη ενός μαρτυρικού θανάτου. Δεν είναι μόνο ότι ο θάνατος τους στέρησε αυτούς που περισσότερο αγαπούσαν, είναι ότι το έκανε με τον πλέον επώδυνο τρόπο. Πως να σταθείς απέναντι σε αυτό; Τι απάντηση να δώσεις;
Με όλα αυτά τα ερωτήματα στην καρδιά και το νου, διάβασα το βιβλίο του π. Βασιλείου Χριστοδούλου, "Ο κλήρος έπεσε στα δάκρυα". Ένα βιβλίο που αναζητά απαντήσεις στην επιφαινόμενη απουσία, τη σιωπή του Θεού, όταν ο κόσμος βιώνει εγκλήματα του μεγέθους ενός Άουσβιτς, αλλά και δύσκολες προσωπικές απώλειες.
Διάβασα το βιβλίο ξανά και ξανά.
Τι είναι αυτό που λαμβάνουμε ως σιωπή του Θεού; Ποιο είναι εκείνο που αδυνατούμε πολλές φορές να κατανοήσουμε ως απόκρισή του; Πόσο τα δικά μας στερεοτυπικά στεγανά μας καθιστούν πολλές φορές τυφλούς και κωφούς στην παρηγοριά που ο Θεός προσφέρει; Πως το ίδιο γεγονός τυγχάνει διαφορετικής αποδοχής. Γιατί ο ένας ρωτάΠως μπορεί να πιστεύεις στο Θεό μετά το Άουσβιτς;” και ο άλλος να απαντά “Πως μπορείς να μην πιστεύεις στο Θεό μετά το Άουσβιτς;”
Με τον κίνδυνο να παρερμηνεύω ή να στέκομαι μακριά από αυτό που ο πατήρ Βασίλειος θέλησε να προσφέρει ως νόημα μέσα από το βιβλίο του, θα πω ότι δεν υπάρχει απάντηση στην ξαφνική, ή εγκληματική, απρόκλητη, αναίτια απώλεια της ζωής ενός ανθρώπου. Δεν υπάρχει εξήγηση που να δικαιώνει λογικά έναν τέτοιο θάνατο ή τα φρικτά εγκλήματα ενός πολέμου. 
Η απάντηση σε όλα αυτά θα είναι πάντα και μόνο η προσωπική μας πίστη. Η πίστη μας κάθε φορά θα μας σώζει. Η ελεύθερη βούλησή μας να μην αφήσουμε, όχι τον θάνατο, αλλά την τυχαιότητα να μας καταπιεί. Και αυτό δεν έχει να κάνει με την θρησκευτική πίστη στα στενά όριά της. Έχει να κάνει με την ανάγκη μας για υπαρξιακό νόημα. Έχει να κάνει με την ίδια την ανθρωπιά μας. Αυτή τελικά πρέπει να διασώσουμε μέσα από το βίωμα τέτοιων ακραίων απωλειών. Τίποτα δεν έχει νόημα και η ζωή θα γκρεμιστεί, αν όλα είναι αφημένα στην τύχη. Η φρίκη πρέπει να έχει τον αντίποδά της. Δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός. 
 "Άκούω τα μαρτύρια αυτά να φωνάζουν
Υπάρχεις!
Αν δεν υπήρχαν τα μαρτύρια αυτά
θα μπορούσες να μην υπάρχεις
Αλλ΄επειδή τα μαρτύρια αυτά υπάρχουν
Υπάρχεις και συ - τόσο υπαρκτός όσο και η δυστυχία μου.
Γιατί τέτοια μαρτύρια χωρίς Θεό
ο απόλυτος χλευασμός θα ήταν
θα ήταν η απόλυτη άρνηση κάθε νοήματος
και το παράλογο εδώ και καιρό
θα έκανε τη γη ήδη να τρεκλίζει σαν μεθύστακας
και θα' σπαγε σε κομμάτια ο πλανήτης."
Η πίστη μας σε ένα μη διαφαινόμενο “γιατί”, στο οποίο όμως προσβλέπουμε για δικαίωση, είναι τελικά και το ουσιαστικότερο μνημόσυνο εκείνων που χάσαμε. Αν δεν υπάρχει “γιατί” η μνήμη γίνεται αυτοσκοπός και πεθαίνει μαζί μας. 
Εν τέλει η ικανότητά της πίστης μας να βρίσκει ένα νόημα εκεί που δεν φαίνεται να υπάρχει, αυτή θαρρώ είναι η απόκριση του Θεού. Δεν είναι εύκολο αυτό, ούτε είμαστε όλοι ικανοί να το κατορθώσουμε. Δεν μπορούμε όλοι να ακούσουμε αυτή τη φωνή μέσα μας ή να αναγνωρίσουμε την ζωντανή παρουσία έξω από εμάς, που ζητά να μας τραβήξει από το σκοτάδι της απελπισίας, στη ζεστασιά ελπίδας. 
Ο Θεός δεν είναι η δύναμη που αποτρέπει, κι ας είναι τούτο που επιζητεί ο άνθρωπος. Είναι η δύναμη που στηρίζει. Η απόκριση του Θεού θα είναι πάντα αυτό το κάτι, αυτός ο κάποιος που θα μας καταστήσει ικανούς, θα μας βοηθήσει να κουβαλήσουμε την απώλειά μας, να ζήσουμε μαζί της, χωρίς η οργή, η απελπισία, η άρνηση να πάρουν κι εμάς σε έναν θάνατο παντοτινό που δεν προσμένει την Ανάσταση. Έναν θάνατο που δεν καθιστά τον άνθρωπο που χάσαμε, προσωρινά αφανέρωτο, όπως πολύ όμορφα το θέτει ο π. Βασίλειος, αλλά παντοτινά χαμένο. 
Εύχομαι ο χρόνος που ξεκίνησε να απαλύνει τις πληγές εκείνων που μέχρι το μεδούλι της ψυχής τους πονούν μια απώλεια. Εύχομαι ο καθένας από εμάς να μπορέσει στα πλαίσια που του είναι εφικτό ή και ξεπερνώντας τον εαυτό του να σταθεί δίπλα στον άνθρωπο που υποφέρει και έστω κι αν δεν το συνειδητοποιούμε να γίνουμε με αυτό τον τρόπο η απαντητική φωνή του Θεού. Να γίνουμε η πρόνοια του Θεού στον κόσμο. Να γίνουμε το χέρι που θα σκουπίσει τα δάκρυα. Καλή, ευλογημένη χρονιά σε όλους! 

Βιβλίο: Και ο κλήρος έπεσε στα δάκρυα. Ο κινηματογράφος της απουσίας του Θεού σε θεολογική παρακολούθηση.
Συγγραφέας: π. Βασίλειος Χριστοδούλου
Εκδόσεις: Γρηγόρη
 


0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Labels

φιλία (80) εκδόσεις Παπαδόπουλος (46) αγάπη (40) διαφορετικότητα (39) ηλικία 5+ (39) οικογένεια (34) ηλικία 4+ (33) όνειρα (30) παιδί (29) εκδόσεις Μεταίχμιο (27) περιπέτεια (27) φόβος (27) ψυχογιός (25) χριστουγεννιάτικα βιβλία (24) εκδόσεις Πατάκη (22) εκδόσεις Ψυχογιός (22) ελπίδα (22) μοναξιά (21) ταξίδι (21) Πατάκης (20) εκδόσεις Κέδρος (20) Μεταίχμιο (19) φαντασία (19) θάρρος (18) πόλεμος (18) απώλεια (17) πίστη (16) εκφοβισμός (15) ηλικία 7+ (14) χιούμορ (14) θεατρική παράσταση (13) αποδοχή (12) ηλικία 12+ (12) μυστήριο (12) παπαθεοδούλου (12) έρωτας (11) για κάθε ηλικία (11) εμπιστοσύνη (11) ηλικία 10+ (11) αλήθεια (10) Τριβιζάς (9) βία (9) γονείς (9) εαυτός (9) ειρήνη (9) ελευθερία (9) εφηβεία (9) ζωή (9) ηλικία 3+ (9) μουσική (9) οικολογία (9) σεβασμός (9) στερεότυπα (9) σχολείο (9) Ίκαρος (8) Καστανιώτης (8) βιβλίο (8) δικαιώματα (8) εκδόσεις Ίκαρος (8) ηλικία 15+ (8) ποίηση (8) χρόνος (8) Παπαθεοδώρου (7) άγχος (7) εκδόσεις Καλειδοσκόπιο (7) ηλικία 6+ (7) ηλικία 8+ (7) θάνατος (7) μπαμπέτα (7) προσφυγιά (7) αδέλφια (6) αλληλεγγύη (6) αστεία (6) εγωισμός (6) εκδόσεις Μίνωας (6) ενθάρρυνση (6) ενσυναίσθηση (6) ηλικία 11+ (6) καλοσύνη (6) μπουλντούμη (6) προσφορά (6) συνεργασία (6) τόλμη (6) υπομονή (6) χριστούγεννα (6) όνειρο (6) Κέδρος (5) άγιος Βασίλης (5) αγώνας (5) ανεργία (5) αυτοεκτίμηση (5) αφοσίωση (5) γνώση (5) εκδόσεις Λιβάνη (5) ελληνοεκδοτική (5) επιμονή (5) ευθύνη (5) ηλικία 9+ (5) θαύμα (5) λέξεις (5) πείσμα (5) προσπάθεια (5) ρατσισμός (5) στόχος (5) φιλαναγνωσία (5) φύση (5) χριστουγεννιάτικη ιστορία (5) Πολλαπλή Νοημοσύνη (4) άνοιξη (4) αλφαβήτα (4) αυτοκτονία (4) βασιλιάς (4) βιβλία για τις διακοπές (4) βιβλία δραστηριοτήτων (4) για όλες τις ηλικίες (4) γιαγιά (4) γιώτα αλεξάνδρου (4) δημοφιλέστερες αναρτήσεις (4) δραστηριότητες (4) δώρο (4) εκδόσεις Ελληνοεκδοτική (4) ενδοοικογενειακή βία (4) επιλογή (4) ευπώλητα 2011 (4) εφιάλτης (4) εχθρός (4) ιστορίες (4) καλοκαίρι (4) κλασσικό (4) κουτσιαρής (4) λαγός (4) μαθησιακές δυσκολίες (4) μητρότητα (4) μνήμη (4) μπαμπάς (4) μυθολογία (4) πάσχα (4) πένθος (4) παιδική ηλικία (4) παππούς (4) περιέργεια (4) περιπλάνηση (4) πρόσφυγας (4) πρώτη μέρα στο σχολείο (4) σπίτι (4) συναισθήματα (4) συνύπαρξη (4) σχέση (4) φροντίδα (4) χαρά (4) ψέμα (4) best sellers (3) Άγκυρα (3) Ακρίτας (3) Δαρλάση (3) Ιούλιος Βερν (3) Λιβάνης (3) Λότη Πέτροβιτς (3) Ντανιέλα Σταματιάδη (3) Σαμαρτζή (3) άνθρωπος (3) έθιμα (3) αγωνία (3) αδελφική αγάπη (3) αλαζονεία (3) αλληγορία (3) αναγνώστης (3) ανατροπή (3) αντιπολεμική ιστορία (3) αξιοπρέπεια (3) αποταμίευση (3) αυτογνωσία (3) βιβλία για το πάσχα (3) βιβλία γνώσεων (3) βιβλιοθήκη (3) δεληβοριά (3) δημοκρατία (3) δράκος (3) δράση (3) εκδόσεις Άγκυρα (3) εκδόσεις Καστανιώτη (3) ελληνικά γράμματα (3) ενηλικίωση (3) επιθυμίες (3) επιστημονική φαντασία (3) ευγνωμοσύνη (3) ευκαιρία (3) ευτυχία (3) εφηβικό μυθιστόρημα (3) ηλικία 16+ (3) θέληση (3) θησαυρός (3) ιδέα (3) ιστορία (3) κακό (3) καλοκαιρινά βιβλία (3) κατασκευές (3) κατοικίδιο (3) κουράγιο (3) λύκος (3) μάχη (3) μαγεία (3) μαθητής (3) μαμά (3) μοίρα (3) μπουμπουρή (3) μύθος (3) νευροκοπλή (3) νόημα ζωής (3) παιδιά (3) παιχνίδια (3) παραμύθι (3) περιβάλλον (3) ποίηση για παιδιά (3) προσδοκίες (3) πρωταπριλιά (3) σκοτάδι (3) τέχνη (3) ταυτότητα (3) υιοθεσία (3) φεγγάρι (3) 11+ (2) Leo Lionni (2) gianni rodari (2) modern times (2) susaeta (2) white ravens (2) Άλκη Ζέη (2) Έρικα Γαρμπή (2) Αίσωπος (2) Αγγελίδου (2) Ηλίβατον (2) Θέατρο Πόρτα (2) Καλειδοσκόπιο (2) Κατερίνα Κρις (2) Μίνωας (2) Πέτροβιτς (2) Παπαδόπουλος (2) Πατάκη (2) άγνωστο (2) αγαπημένα 2014 (2) αισιοδοξία (2) αλεξάνδρου (2) αλφαβητάρι (2) ανάγνωση (2) αναζήτηση (2) ανακαλύψεις (2) ανεκτικότητα (2) ανιδιοτέλεια (2) αντιπολεμικά βιβλία (2) αξίες (2) αποξένωση (2) αποχωρισμός (2) αρκούδος (2) αστεία ιστορία (2) αστεία περιπέτεια (2) αστυνομική περιπέτεια (2) αυτισμός (2) αϊ Βασίλης (2) βιβλία (2) βιβλία για το καλοκαίρι (2) βλαβερή συνήθεια (2) γενναιότητα (2) γλώσσα (2) γυναίκες (2) δάσκαλος (2) δήμος (2) δεύτερη ευκαιρία (2) δημιουργικότητα (2) δημοτικό σχολείο (2) διάβασμα (2) διάστημα (2) διακομανώλης (2) διαχείριση συναισθημάτων (2) δικαιώματα του παιδιού (2) δυσλεξία (2) δώρα (2) ειλικρίνεια (2) εκδόσεις Διόπτρα (2) εκδόσεις κόκκινο (2) εκπαίδευση (2) εκπαιδευτικές δραστηριότητες (2) ενδοσχολική βία (2) ενοχή (2) εξουσία (2) επέτειος (2) επικοινωνία (2) επιλογές βιβλίων (2) επιστήμη (2) ευχή (2) εφιάλτες (2) ηθική (2) ηλικία 17+ (2) ηλιόπουλος (2) ημερολόγιο (2) θάλασσα (2) θυμός (2) ιστορικό μυθιστόρημα (2) κάπνισμα (2) κακός λύκος (2) καληνύχτα (2) καλό (2) καράβια (2) κατάθλιψη (2) κλασσική λογοτεχνία (2) κλασσική λογοτεχνεία (2) κοινωνικές δεξιότητες (2) κοντορεβιθούλης (2) κυριτσόπουλος (2) κόσμος (2) λαμπάδα (2) λαϊκά παραμύθια (2) λεκτικά παιχνίδια (2) λεκτική βία (2) λογοτεχνία του φανταστικού (2) μάγισσα (2) μέλλον (2) μαθηματικά (2) μητέρα (2) μοιράζομαι (2) μοντέρνοι καιροί (2) μουσείο (2) μουσικοθεατρική παράσταση (2) μυστικά (2) μυστικό (2) μύθοι (2) ναζισμός (2) νηπιαγωγείο (2) ντίκενς (2) ουρανός (2) παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου (2) παιδικά βιβλία Ίκαρος (2) παιχνίδι (2) παρέα (2) παραμύθια (2) παρατήρηση (2) πατρίδα (2) πειρατές (2) πεταλούδες (2) πλούτος (2) πριγκίπισσα (2) προκατάληψη (2) προορισμός (2) πρόσωπο (2) ρουσάκη (2) σειρά βιβλίων (2) σεξουαλική κακοποίηση (2) σιωπή (2) σοφία (2) συγχώρεση (2) συλλογή (2) συμβίωση (2) συντροφικότητα (2) σχέσεις (2) σύντροφος (2) τάξη (2) τα καλύτερα του 2012 (2) τεχνολογία (2) τιμωρία (2) υποχρεώσεις (2) φίλοι (2) φιλοσοφία (2) φτώχεια (2) χορός (2) ψέματα (2) ψυχή (2) όραμα (2) όρια (2) 12+ (1) 1453 (1) 17+ (1) 2016 (1) 3 χρόνια Αγαπημένα Παιδικά Βιβλία (1) 5 χρόνια (1) 6 χρόνια (1) 7 χρόνια αγαπημένα παιδικά βιβλία (1) Birgitta Sif (1) Dr.Seuss (1) Otherwise (1) Palacio (1) Pullman (1) Rebecca Dautremer (1) Syllipsis (1) best sellers πατάκης (1) burger project (1) crossover (1) e-book (1) keybooks (1) oliver jeffers (1) opera (1) opera βαισλιάς (1) Άγρας (1) Άθως (1) Άι Βασίλης (1) Άντερσεν (1) Έφη Λαδά (1) Όγκι (1) Αερόστατο (1) Αθηνά (1) Ανδρικόπουλος (1) Ανεμόμυλος (1) Αποχωρισμός αγαπημένου προσώπου (1) Αράχνη (1) Αστρικό χωριό (1) Αχιλλέας (1) Γαργαληστής (1) Γη (1) Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά (1) Δήμητρα (1) Διόπρτα (1) Δωρικός (1) Εκδοσεις Λιβάνη (1) Εκδόσεις Δωρικός (1) Ελένη Γαρυφαλάκη (1) Επόμενος Σαθμός (1) Ευσταθίου (1) Ζηνοβία (1) Ηρακλής (1) Θέατρο Ιλίσια-Βολανάκη (1) Θέατρο κάτω από τη γέφυρα. (1) Θεόφιλος (1) Θησέας (1) Ιζαντόρα Ντάνκαν (1) Ικαρος (1) Ικμπάλ (1) Ιπτάμενο κάστρο (1) Καλλίστρατος (1) Καρυδάκη (1) Κασιάρου (1) Κασσιανή (1) Κοντοβά (1) Κοντολέων (1) Κοπέρνικος (1) Κωνσταντινούπολη (1) Λαμπαδαρίδου - Πόθου (1) Λεμπέσης (1) Λεξοφάγοι (1) Λιβ (1) Λιβάνη (1) Μέγαρο Μουσικής (1) Μαλάλα (1) Μανδηλαράς (1) Μεγάλη Τρίτη (1) Μελάνι (1) Μικρός Πρίγκιπας (1) Μιχαηλίδου-Καδή (1) Μπασλάμ (1) Μπουκάι (1) Μπουλούμπασης (1) Μόμο. χρόνος (1) Νίκα (1) Νιαουρέλα (1) Ντε Σεντ Εξιπερί (1) Ντεντέκτιβ (1) Ντοκάμπο (1) Ο ευτυχισμένος Πρίγκιπας (1) Πίτερ Παν (1) Παναγία (1) Παρρησία (1) Περίακτοι (1) Περσεφόνη (1) Πηνελόπη Δέλτα (1) Πινόκιο (1) Πυθαγόρας (1) Ρεμπέκα Ντοτρεμέρ (1) Ροντάρι (1) Ρόδος (1) Σέρλοκ Χόλμς (1) Σίσυφος (1) Σερέφας (1) Σκόνη (1) Στάθη (1) Σταχτοπούτα (1) Σύλβια Πλαθ (1) Σύνταγμα (1) Τήνος (1) Τα Χμ (1) Ταξιδευτής (1) Ταϋγετος (1) Τομ Σόγερ (1) Τουλιάτου (1) Τριβιζας (1) Τσαμπίκα (1) Τόλκιν (1) Φρικαντέλα (1) Χίτλερ (1) Χορτιάτη (1) άγγελος (1) άλωση (1) άμβλωση (1) άρνηση (1) άστρα (1) έγκλημα (1) έκπληξη (1) έκφραση (1) έλατο (1) έμπνευση (1) ένα γράμμα μια ιστορία (1) έρημος (1) έφηβοι (1) ήττα (1) αβγά (1) αγάλματα (1) αγαπη (1) αγαπημένα 2015 (1) αγαπημένα 2016 (1) αδιέξοδο (1) αδύναμος (1) αθωότητα (1) αληθινή ζωή (1) αληθινή ιστορία (1) αλλαγή (1) αμαρτία (1) αμφισβήτηση (1) αναβλητικότητα (1) αναγέννηση (1) αναγνώριση (1) αναδάσωση (1) αναμνήσεις (1) αναπηρία (1) ανατρεπτικό (1) ανεξιθρησκεία (1) ανθολογία (1) ανθρωπομορφισμός (1) αντίσταση (1) αντικύθηρα (1) αντιπολεμικό (1) ανυπομονησία (1) αξία (1) αποστολή (1) αποχωρισμός. (1) απόκριες (1) αρετές (1) αρετή (1) αριθμητάρι (1) αριθμητική (1) αριστεία (1) αρμονία (1) αρνί (1) αρρώστια (1) αρχαίοι μύθοι (1) αρχαιολογικό μουσείο (1) ασκήσεις (1) αστέρι (1) αστέρια (1) αστείο (1) αστυνομικό μυθιστόρημα (1) ασφάλεια (1) αυγά (1) αυγό (1) αυγόδεντρο (1) αυτοθυσία (1) αυτοκόλλητα (1) αυτοπεποίθηση (1) αφέλεια (1) αφηγητής παραμυθιών (1) αχινός (1) βαλίτσες (1) βασίλισσα (1) βασιλίας (1) βερούτσου (1) βιβλία για τα ψέματα (1) βιβλίο γνώσεων (1) βιβλιόφωνο (1) βιογραφίες (1) βορράς (1) βούρτσισμα (1) βραβευμένο (1) βροχή (1) γάτα (1) γάτος (1) γέλιο (1) γατούλα (1) γενέθλια (1) γενναιοδωρία (1) γενναιότητα. καλοσύνη (1) γεύμα (1) γηρατειά (1) γιατρός (1) γιώτα νάτσιου (1) γκάφα (1) γλωσσοδέτες (1) γλώσσες (1) γονιός (1) γράμμα (1) γράμματα (1) γραφή (1) γυναίκα (1) γωνιά ανάγνωσης (1) δάσκάλα (1) δασκάλα (1) δειλία (1) δεκαπενταύγουστος (1) δεσμά (1) δεσμός (1) δημιουργία (1) δημοτικό (1) διάκριση (1) διέξοδος (1) διαίρεση (1) διαδικτυακός εκφοβισμός. (1) διαδύκτιο (1) διακοπές (1) διασκεδαστική ιστορία (1) διασκευή (1) διατροφή (1) διαφορετικότητα ανεκτικότητα (1) διαχείριση άγχους (1) διαχείριση του πόνου (1) δικαιοσύνη (1) δικαιοσύνη ηλικία 11+ (1) δουλεία (1) δράση. (1) δυνατότητα (1) δυνατότητες (1) δωράκια (1) δόντια (1) δύναμη των λέξεων (1) εαυτός άλλοι (1) εγγονός (1) εγγόνια (1) εγκαρτέρσηση (1) εγκατάλειψη (1) εγκληματικότητα (1) εγκυμοσύνη (1) εθνικισμός (1) εκβιασμός (1) εκδόσεις Polaris (1) εκδόσεις Άμμος (1) εκδόσεις Ζαχαρόπουλος (1) εκδόσεις ΚΟΑΝ (1) εκδόσεις Κέδρος. (1) εκδόσεις Καλέντης ηλικία 5+ (1) εκδόσεις Κόκκινη κλωστή δεμένη (1) εκδόσεις Μικρή Σελήνη (1) εκδόσεις Μιρκή Σελήνη (1) εκδόσεις Νεφέλη (1) εκδόσεις Πατάκης (1) εκδόσεις Σαϊτη (1) εκδόσεις Τετράγωνο (1) εκδόσεις Ψυχογιός. (1) εκκλησιαστικά κείμενα (1) εκμετάλευση ζώων (1) εκπλήξεις (1) εκφοβισμός. αυτοεκτίμηση (1) ελάττωμα (1) ελάφι (1) εμπειρία (1) ενέργεια (1) εξαθλίωση (1) εξαναγκασμός (1) εξοικονόμηση (1) εξωγήινος (1) επάγγελμα (1) επανάσταση (1) επαφή (1) επιθυμία (1) επιτυχία (1) εποχές (1) ερωτηματικά (1) ευγένεια (1) ευχές (1) ευχαρίστηση (1) εφευρετικότητα (1) εφεύρεση (1) ζούγκλα (1) ζωάκια (1) ζωές (1) ζωγραφιά (1) ζωγραφική (1) ζώα (1) ηλεκτρονικό παιχνίδι (1) ηλικία (1) ηλικία 11 (1) ηλικία 15+ εκδόσεις Κέδρος (1) ηλικία 4-7 (1) ηλικία 7 - 12 (1) ηλικία11+ (1) ηλικίες 7+ (1) ηρωισμός (1) θέατρο (1) θέατρο Κάππα (1) θέατρο Στούντιο Μαυρομιχάλη (1) θαλάσσια περιπέτεια (1) θεατρική ομάδα Τόπι (1) θεραπεία (1) θεταρική παράσταση (1) θηλασμός (1) θηλυκό (1) θλίψη (1) θρησκευτικότητα (1) θρύλοι (1) θυσία (1) ιδιαιτερότητα (1) ιδιοκτησία (1) ιππότες (1) ιππότης (1) ιπτάμενες σελιδες (1) ισορροπία (1) ιστορίες. (1) ιστορικό (1) ιστορικό γεγονός (1) ισότητα (1) κάλαντα (1) κάστωρ (1) κέρδος (1) καημός (1) καθήκον (1) καθαριότητα (1) καθρέφτης (1) καιρός (1) κακές λέξεις (1) κακοποίηση (1) καλές και κακές μάγισσες (1) καλικάντζαρος (1) καλοί και κακοί (1) καλοί τρόποι (1) καλοκαιρινή περιπέτεια (1) καπέλο (1) καπατσούλια (1) καρκίνος (1) καρτερικότητα (1) καταφύγιο (1) κατορθώματα (1) κατοχή (1) καυγάς (1) κινητά τηλέφωνα (1) κλέφτης (1) κλασικό (1) κλασσικό παραμύθι (1) κοκκινοσκουφίτσα (1) κολομαθημένη (1) κοροϊδία (1) κουνέλι (1) κρίση (1) κρεβάτι (1) κόκκινα αυγά (1) κόκκινη κλωστή (1) κόκορας (1) κόμικ (1) κότα (1) κύκλος της ζωής (1) λάθος (1) λαικό παραμύθι (1) λαμπάδες (1) λαογραφία (1) λογική (1) λυρικό (1) λυρισμός (1) λύτρωση (1) μάσκα (1) μέλισσες (1) μέτρο (1) μίμηση (1) μίσος (1) μαγικά μολύβια (1) μαικ φασολάκης (1) μαμαλούκας (1) μαμούθ (1) μασκαράς (1) μεγάλο (1) μεγάλωμα (1) μεγαλούπολη (1) μεταμόρφωση (1) μετανάστευση (1) μετανάστης (1) μηχανισμός (1) μικρή Μίλητος (1) μικρό (1) μικρόκοσμος (1) μοίρασμα (1) μοναδικότητα (1) μπαλέτο (1) μπαλόνι (1) μυθολογικά παραμύθια (1) μυσστήριο (1) μόλυνση (1) νέα (1) νίκη (1) νανουρίσματα (1) νανούρισμα (1) ναυτική περιπέτεια (1) νεανικό (1) νεράιδες (1) νεραϊδόκοσμος (1) νοσταλγία (1) νοστλγία (1) νταής (1) νταντά (1) νόημα (1) νόμοι (1) νότος (1) ξενοφοβία (1) ο έμπορος της Βενετίας (1) οδύνη (1) οικογενειακή ζωή (1) ολοκλήρωση (1) ομάδα Κοπέρνικος (1) ομοιοκαταληξία (1) ομορφιά (1) ονειρεύομαι (1) ονειροπόληση (1) ονειροφύλακες (1) ορφέας (1) ορχήστρα. (1) ουλίτιδα (1) ουσία (1) ουσίες (1) ουτοπία (1) πάπυρος (1) παιδικά βιβλία (1) παιδικά τραγούδια (1) παιδική εργασία (1) παιδικό βιβλίο (1) παπαγάλος (1) παπούτσια (1) παράδειγμα (1) παράδοση (1) παράξενα πλάσματα (1) παραίτηση (1) παραβολή (1) παραδοχή (1) παραδόσεις (1) παραμύθια για καλούς λύκους (1) παρηγοριά (1) παρόν (1) πασχαλινά βιβλία (1) πασχαλινή κατασκευή (1) πατριωτισμός (1) περγαμηνή (1) περηφάνια (1) περιπέτεια. (1) περιπέτειες (1) πιθανότητες (1) πλανήτης (1) πλανήτης Γη (1) ποδόσφαιρο (1) πολίτευμα (1) πολεμος (1) πολικό εξπρές (1) πολιτική (1) πολιτική αγωγή (1) πολλαπλασιασμός (1) πολυάσχολος (1) πολύτεκνοι (1) ποντικάκια (1) πράκτορας (1) πρίγκιπας (1) προδοσία (1) προετοιμασία (1) προκαταλήψεις (1) προσαρμοστικότητα (1) προσωπείο (1) προσωπικότητα (1) προϊστορία (1) πρωτάκια (1) πρωτιά (1) πρωτόγονος άνθρωπος. (1) πρόκληση (1) πρόσφυγες (1) πόνος (1) ρίζες (1) ρίτσος (1) ραδιόφωνο (1) ρολόγια (1) σαρκασμός (1) σημίνα (1) σκύλος (1) σοφία μαντούβαλου (1) στήριξη (1) σταθάτου (1) σταθερότητα (1) στρατιώτες (1) συμβουλή (1) συμεριφορά (1) συμμορία (1) συμπεριφορά (1) συμπόνια (1) συμφιλίωση (1) συνήθεια (1) συνείδηση (1) συνεργασία στερεότυπα (1) συνταγές (1) συνταγή (1) συνύπραξη (1) συνύπρξη (1) σχολική τάξη (1) σχολικός εκφοβισμός (1) σύγχρονη ζωή (1) σύνεση (1) σύννεφα (1) σώμα (1) τέρας (1) τα καλύτερα του 2017 (1) ταλέντο (1) ταξίδια (1) ταχυδρόμος (1) τελεία (1) τερηδόνα (1) τετράγωνο (1) τεχνητή νοημοσύνη (1) τηλεόραση (1) το αγόρι με τη βαλίτσα (1) τρίτη ηλικία Καλειδοσκόπιο (1) τραγούδια (1) τριλογία του κόσμου (1) τρομοκρατία (1) τροφή (1) τρυφερή (1) τυπογραφεία (1) τυφλός (1) τύχη (1) υγιεινή (1) υπερθέρμανση του πλανήτη (1) υπευθυνότητα (1) υποδούλωση (1) υπόσχεση (1) φάλαινες (1) φάρσα (1) φίλος (1) φαγητό (1) φαινόμενα (1) φιλία θάρρος (1) φιλαυτία (1) φιλιά (1) φιλοζωία (1) φοβίες (1) φορεσιά (1) φυγάς (1) φυγή (1) φυσικές επιστήμες (1) φως (1) χάος (1) χάρισμα (1) χάρτης (1) χαδουλού (1) χαμόγελο (1) χειμώνας (1) χελώνα (1) χρέος (1) χρήματα (1) χριτουγεννιάτικα βιβλία (1) χρονικό (1) χρώματα (1) ψάρι (1) ψυχική διαταραχή (1) ψυχογιός. χριστουγεννιάτικα βιβλία (1) ψυχολογικό θρίλερ (1) ωρίμανση (1) όενιρα (1) όμάδα (1) όπλο (1) όχι (1) ύπαρξη (1) ύπνος (1) ώρα (1)

Networked Blogs