Για μένα, αυτό είναι το καλύτερο από τα παιδικά βιβλία του Φώτη Δούσου που έχω διαβάσει, το οποίο μοιάζει να σηματοδοτεί μια ενδιαφέρουσα στροφή στη δουλειά του για παιδιά. Ενώ στα προηγούμενα βιβλία του, όπως Τα κλεμμένα αυτιά ή Ο Παβ, ο φάλτσος τζίτζικας, κυριαρχούσαν η αλληγορία και τα συμβολικά μοτίβα, εδώ ο συγγραφέας επιλέγει μια πιο άμεση, καθημερινή και βιωματική αφήγηση. Στο κέντρο βρίσκεται η σχέση πατέρα και γιου, αποδοσμένη με τρυφερότητα, χιούμορ και ειλικρίνεια.
Η ιστορία ξεκινά από ένα απλό περιστατικό: μια πινιάτα γενεθλίων που, όσο κι αν προσπαθούν οι δύο τους, δεν λέει να σπάσει. Αυτό το μικρό γεγονός γίνεται αφορμή για μεγαλύτερες σκέψεις: τι σημαίνει αποτυχία; Πώς διαχειριζόμαστε τη ματαίωση; Πώς δεχόμαστε το απρόοπτο χωρίς να το δραματοποιούμε;
Ο Δούσος δεν αναζητά λύσεις ούτε ηθικά διδάγματα. Δεν προσπαθεί να «διορθώσει» την κατάσταση. Αντίθετα, αφήνει την αποτυχία να συμβεί και παρατηρεί πώς οι ενήλικες και ειδικά όσοι ανήκουμε στην ειδική κατηγορία "γονείς", αντιδρούμε όταν κάτι ξεφεύγει από τον έλεγχό μας και απειλεί να μας εκθέσει στα μάτια των παιδιών μας.
Και εδώ βρίσκεται, για μένα, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του βιβλίου: η αποκαθήλωση της αυθεντίας του ενήλικα. Ο πατέρας πιστεύει ότι ξέρει τη λύση, επιστρατεύει όλη τη γνώση και την καλή του πρόθεση, όμως δεν καταφέρνει να λύσει το πρόβλημα. Χάνει τον έλεγχο και έτσι παύει να καθοδηγεί. Κι ενώ αυτή η στιγμή θα μπορούσε να γίνει αφορμή για γέλιο και σύνδεση, τελικά μετατρέπεται σε άγχος και εξουθένωση.
Ο πατέρας δεν βλέπει ότι η πινιάτα που «αντιστέκεται» είναι η ίδια η ζωή όταν δεν υπακούει στα σχέδιά μας. Η στιγμή που συνειδητοποιούμε πως, όσο κι αν προετοιμαστούμε, η επιτυχία δεν είναι ποτέ δεδομένη. Στην ιστορία του Δούσου, ο ενήλικας σταματά να παριστάνει τον «σοφό» και αφήνεται να καθοδηγηθεί από το παιδί. Είναι εξαιρετικά εύστοχο ότι ο συγγραφέας επιτρέπει στο παιδί να βάλει το όριο, να πει «ως εδώ», να πάρει τον πελαγωμένο ενήλικα από το χέρι και να του δείξει ότι μερικές φορές σοφία είναι απλώς να σταματάς: να αφήνεις κάτω το ρόπαλο, να παίρνεις μια ανάσα και… να τρως κάτι. Να θυμάσαι ότι η τύχη είναι κι αυτή παράγοντας της ζωής. Και ότι η «αποτυχία» δεν είναι καταστροφή, αλλά μια ευκαιρία να δεις τα ίδια πράγματα αλλιώς, ή έστω λίγο αργότερα. Αυτή η ανατροπή ρόλων, όπου το παιδί γίνεται ο οδηγός της παραίτησης από το αρχικό πλάνο, είναι ίσως το πιο τρυφερό και απελευθερωτικό στοιχείο της ιστορίας.
Η γλώσσα του βιβλίου είναι σύγχρονη, άμεση και χιουμοριστική, μακριά από την παραδοσιακή παραμυθιακή αφήγηση. Θυμίζει πραγματικό περιστατικό σε παιδικό πάρτι και διατηρεί μια ελαφρότητα που δεν ακυρώνει τη βαθύτερη διάσταση της ιστορίας. Το χιούμορ λειτουργεί ως τρόπος να σταθεί κανείς απέναντι στο απρόβλεπτο. Ένα μικρό, μα σπουδαίο μάθημα crisis management!
Καθοριστική είναι και η συμβολή της Στέλλας Στεργίου στην εικονογράφηση. Με καθαρές γραμμές και έντονα, τολμηρά χρώματα, δίνει στον πατέρα εκφράσεις έκπληξης και προσπάθειας που αναδεικνύουν τόσο το κωμικό στοιχείο της εμμονής του όσο και την απόσταση ανάμεσα στο πόσο αλλόκοτο είναι αυτό που συμβαίνει και στο πόσο φυσιολογικά το αντιμετωπίζει. Η εικονογράφηση δεν συνοδεύει απλώς την ιστορία, αλλά καταφέρνει και δημιουργεί μια παράλληλη, υπαινικτική αφήγηση ήδη από τις πρώτες σελίδες.
Ένα υπέροχο βιβλίο που πραγματικά αξίζει να ταξιδέψει εκτός Ελλάδας.
Συγγραφέας: Φώτης Δούσος
Εικονογράφιση: Στέλλα Στεργίου
Εκδόσεις: Μικρή Σελήνη
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου