Τετάρτη, 13 Ιανουαρίου 2021

Σε λάθος ώρα νυχτώνει - Πάλη με τον Θεό στο κενό του θανάτου

Το νέο βιβλίο του πατρός Βασιλείου Χριστοδούλου, με τίτλο " Σε λάθος ώρα νυχτώνει", δεν είναι ένα παιδικό βιβλίο, σαν αυτά που σας παρουσιάζω συνήθως μέσα από τις σελίδες αυτού του ιστολογίου. Είναι όμως ένα βιβλίο γραμμένο για ένα παιδί. Για την Ανδριάνα, που αιφνίδια και πρόωρα έφυγε από τη ζωή στα δέκα της χρόνια. Για την Ανδριάνα που ήταν το μόνο παιδί που είχαν οι γονείς της. Την μητέρα της Ανδριάνας, τη Ζέφη, τη γνώριζα διαδικτυακά. την παρακολουθούσα και την παρακολουθώ σαν blogger. Ο χαμός της μικρής πριν τρία χρόνια με είχε συγκλονίσει. Πολλές φορές ξεκίνησα να γράφω ένα μήνυμα συμπαράστασης για εκείνη, μα ποτέ δεν κατάφερα να βρω τις κατάλληλες λέξεις. Όλα μου φαίνονταν ρηχά μπροστά στο βάθος μιας τέτοιας απώλειας και τραγικά κοινότυπα. Και έτσι προτίμησα να σιωπήσω...
Ήταν και αυτό το "γιατί" που με γέμιζε απελπισία... Σαν πρώτη φορά να συνειδητοποίησα πως η ζωή μπορεί να είναι τόσο τραγικά απρόβλεπτη. Και αυτό με γέμισε τρόμο. Ο απροσδόκητος χαμός της Ανδριάνας, που είχε ακριβώς την ίδια ηλικία με την κόρη μου τότε, τράβηξε μια κουρτίνα και πίσω της δεν κατάφερα να δω, παρά μονάχα την τυχαιότητα σε όλο της το μεγαλείο. Τι νόημα είχαν όσα έκανα, όσα ήλπιζα, όσα ονειρευόμουν για τα παιδιά μου, αν η καταπακτή του θανάτου θα μπορούσε να μου τα στερήσει τόσο αιφνίδια, τόσο αναίτια, τόσο άδικα... Η ζωή ως τυχαιότητα, έγινε μια σκέψη βασανιστική για μένα...

Και έρχεται τρία χρόνια μετά ο πατέρας Βασίλειος, με αυτό το συγκλονιστικό βιβλίο, να τολμήσει να πει με λόγο συντεταγμένο και ώριμο, με λόγο παιδεμένο στα βάθη της ψυχής του, όλα όσα σαν νεφέλη αξεδιάλυτη βρίσκονταν στο νου την καρδιά μου τότε, να ρωτήσει όλα τα "γιατί", να "απαιτήσει" απαντήσεις, να προσφέρει εν τελεί μια νέα θέα(ση), μα κυρίως να πάρει το βάρος της ενοχής από την δική μου ψυχή για τα όσα τρομερά καταλόγισα στον Θεό τον καιρό εκείνο. Τον ευχαριστώ για όλα, μα κυρίως για αυτό .

Στο σημείο αυτό θα ζητήσω να μου συγχωρέσει ο συγγραφέας, αλλά και οι αναγνώστες, την ίσως αυθαίρετη θεώρηση του βιβλίου που θα επιχειρήσω. Είναι μόνο η προσωπική μου αίσθηση από το διάβασμα του  βιβλίου. Γιατί κι αν μοιάζει με κατάβαση στον Άδη η προσέγγιση του πατρός Βασιλείου στο μυστήριο του θανάτου, για μένα στάθηκε μια ανάβαση σε πνευματικό όρος. Σαν άλλο Μωυσή είδα τον συγγραφέα, να απευθύνει με την ίδια λαχτάρα που το έπραξε ο προφήτης, το αίτημά του προς τον Θεό: "Ἐμφάνισόν μοι σεαυτόν".

Που είσαι, αναρωτιέται και ρώτα τον Θεό ο συγγραφέας, μπροστά στην οδύνη, μπροστά στο παράλογο του αιφνίδιου θανάτου ενός δεκάχρονο παιδιού. Φανερώσου, κραυγάζει. Εκείνος, ο λειτουργός του Θεού, μοιάζει να νιώθει τις πλάκες της νέας διαθήκης να συνθλίβονται μέσα του, μοιάζει να αντιλαμβάνεται την υπόσχεση της εξόδου από τη δουλεία του θανάτου να διαψεύδεται και σπαρακτικά ζητά την παρουσία Του. "Ἐμφάνισόν μοι σεαυτόν".

Όρος αιχμηρό και απροσπέλαστο η οδύνη. Αφιλόξενο, γεμάτο γκρεμούς θανατηφόρους, αδιέξοδα μονοπάτια και γλιστερές στροφές. Και από κάτω να χάσκει η άβυσσος του πένθους. Βουνό η οδύνη. Και ο άνθρωπος πρέπει να το ανέβει, όχι να το ζαλωθεί, γιατί το βάρος του θα τον συνθλίψει. Συμπαράσταση λοιπόν σε αυτή την άνισα, σκληρή (επ)άνοδο γυρεύει. Δύναμη, να μπορέσει να συντροφεύσει τους πενθούντες.

"Ἐμφάνισόν μοι σεαυτόν". Καταλαβαίνει ο αναγνώστης ότι αυτή η παράκληση, η κραυγή αγωνίας του συγγραφέα δεν είναι είναι ολιγοπιστία. Δεν είναι έλλειψη εμπιστοσύνης στο πρόσωπο του Θεού. Άλλωστε τι νόημα θα είχε να απευθύνεται κάνεις σε κάποιον που γνωρίζει ότι εξ ορισμού δεν τον ακούει. Όχι. Είναι μόνο αλληλεγγύη στον πάσχοντα άνθρωπο. Είναι το αίμα της κοινής μας ανθρωπινότητας που μιλά. Είναι έκκληση στην ανθωπινότητα του Θεού. Χέρι να πιαστεί και να προσφέρει ζητά ο συγγραφέας. Χέρι δυνατό, πληγωμένο από καρφιά, που ξέρει πως είναι να πονάς.

Δεν προκαλεί πειρασμικά τον Θεό, ζητώντας του να επέμβει θαυματουργικά, να εμφανιστεί, να απαντήσει. Όπως δεν προκάλεσε ποτέ πειρασμικά ο Μωυσής τον Θεό, ούτε όταν του ζήτησε να μάθει το όνομά του, ούτε όταν τόλμησε να απαιτήσει τη θέασή Του. Δίψα και πείνα για Θεό είναι. Ρούχο ζεστό ζητά, να ντύσει τους πενθούντες, τους γονείς, που παραδίδονται γυμνοί, στα νύχια της πιο ανελέητης οδύνης. Για εκείνους είναι η μέριμνά του. Τη ναυτία που προκαλεί το ύψος της οδύνης, γυρεύει να γιατρέψει. Και δεν του φτάνουν τα διαθέσιμα μέσα: τα λόγια της παρηγοριάς, η ελπίδα της μέλλουσας ζωής, η ανάσταση σε μέλλοντα χρόνο. Όχι γιατί δεν είναι δώρα ακριβά. Γνωρίζει όμως, και καταλαβαίνουμε όλοι, πως στον ζωντανό πόνο πρέπει πρώτα να ανταποκριθεί. Όταν η πληγή αιμορραγεί, δεν έχουν νόημα τα λόγια, όσο αληθινά ή παρήγορα κι αν είναι. Ένα χέρι να δέσει την πληγή χρειάζεται. Ένας (επί) δεσμός.

Μέσα σε αυτό τον πόνο, μέσα σε αυτή την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης γυρεύει τον Θεό σαν δεσμό, σαν ακατάλυτη σχέση. Και βρίσκει πολύ περισσότερα από αυτό. Βρίσκει τον ίδιο τον Θεό. Ακούει τη μητέρα σε υπερβατικό διάλογο με το παιδί της την ώρα της ταφής, και στα λόγια της ψυχανεμίζεται την παρουσία του ίδιου του Θεού μέσα της. Ο συγγραφέας και μαζί του και εμείς, καταλαβαίνουμε ότι ο Θεός την έχει ήδη πιάσει από το χέρι και τη συγκρατεί από την πτώση της στην άβυσσο του πένθους. Θα πέσει μαζί της, θα τη συναντήσει μέσα στο ίδιο κενό του πένθους, θα πει ο πατέρας Βασίλειος.

Τα ερωτήματα που θέτει ο π. Βασίλειος είναι σκληρά και ανελέητα, γιατί πηγάζουν κατευθείαν από τον πόνο. Ο τρόπος που απευθύνεται στον Θεό, είναι ο τρόπος που ο Ιακώβ πάλεψε με τον μυστηριώδη ξένο (τον ίδιο το Θεό) στο ενύπνιό του: είναι αντρίκιος, είναι θαρραλέος, είναι άμεσος. Δεν χωρούν μισόλογα στην απόκριση που περιμένει. Δεν χωρούν ευχολόγια. Τα "γιατί" του αιμορραγούν. Από την αναγγελία του θανάτου της μικρής Ανδριάνας, μέχρι την ταφή της και ίσως μέχρι και την συγγραφή τούτου του βιβλίου, παλεύει μαζί τους με οδηγό την πίστη και βακτηρία την ποίηση, που τόσο καίρια ενσωματώνει στο κείμενό του.

Οι τελευταίες σελίδες του βιβλίου είναι συγκλονιστικές. Είναι αποκαλυπτικές για τον τρόπο που η ίδια η Ενανθρώπιση του Κυρίου, προτείνεται ως η ελπίδα μας στην άνιση μάχη με τα "γιατί" που μας κατατρέχουν. "Η απόσταση ενός γιατί και μιας απάντησης, είναι η φυσική απόσταση του Θεού από τον άνθρωπο", μας λέει ο πατέρας Βασίλειος. Η Ενανθρώπιση έρχεται να καλύψει ακριβώς αυτή την απόσταση. Να καλύψει το κενό της απάντησης με την παρουσία. Να μετατρέψει τη σιωπή σε σχέση. Και όλα αυτά μας αποκαλύπτονται με έναν τρόπο οικείο, μα και πρωτόγνωρο. Με τον τρόπο που ψάχνεις απεγνωσμένα κάτι που πάντα βρισκότανε μπροστά στα μάτια σου, μα που ποτέ πριν δεν βρέθηκες στην ανάγκη να αναζητήσεις. Και είναι τόσο λυτρωτικά ανακουφιστικό να το βρίσκεις.

'Ίσως το μόνο, (το πολύ ή το λίγο) που ζητά από εμάς ο Θεός, είναι να μην θελήσουμε να διασχίσουμε την θάλασσα του αφανέρωτου μονάχοι, με την μικρή βαρκούλα της λογικής μας. Εκείνος που θέλει, εκείνος που είναι έτοιμος να απεκδυθεί την ανάγκη για ακλόνητες βεβαιότητες και να εμπιστευτεί, με τον τρόπο που εμπιστευόμαστε ότι ο ύπνος θα μας οδηγήσει μας στην αυγή της επόμενης μέρας, εκείνος θα μπορέσει να βρει ελπίδα, να βρει διέξοδο από το λαγούμι του θανάτου, μπροστά και πάλι στην φωτεινή πλευρά της ζωής.

Και στ`αλήθεια, "δεν ξέρω τι άλλο μπορούσα να ελπίζω,
θα χάσω είχα πει, μα κερδίζω."



Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γρηγόρη




 

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Labels

φιλία (101) ηλικία 5+ (56) εκδόσεις Παπαδόπουλος (53) διαφορετικότητα (45) οικογένεια (45) αγάπη (43) ηλικία 4+ (42) εκδόσεις Πατάκη (41) εκδόσεις Μεταίχμιο (38) περιπέτεια (34) φόβος (32) όνειρα (31) εκδόσεις Ψυχογιός (30) παιδί (29) χριστουγεννιάτικα βιβλία (29) εκδόσεις Κέδρος (27) ελπίδα (27) ψυχογιός (25) απώλεια (24) μοναξιά (24) ταξίδι (23) φαντασία (22) Πατάκης (20) Μεταίχμιο (19) ηλικία 12+ (19) θάρρος (19) πίστη (19) θεατρική παράσταση (18) πόλεμος (18) ηλικία 7+ (17) χιούμορ (17) για κάθε ηλικία (16) εκφοβισμός (16) έρωτας (15) ηλικία 10+ (15) ηλικία 3+ (15) ενσυναίσθηση (14) μυστήριο (14) εκδόσεις Ίκαρος (13) εφηβεία (13) ζωή (13) αποδοχή (12) εκδόσεις Καλειδοσκόπιο (12) ελευθερία (12) εμπιστοσύνη (12) ηλικία 11+ (12) ηλικία 6+ (12) ηλικία 9+ (12) παπαθεοδούλου (12) χρόνος (12) αλήθεια (11) βία (11) ηλικία 15+ (11) στερεότυπα (11) δικαιώματα (10) εαυτός (10) σεβασμός (10) Τριβιζάς (9) βιβλίο (9) γονείς (9) ειρήνη (9) ηλικία 8+ (9) θάνατος (9) μουσική (9) οικολογία (9) ποίηση (9) σχολείο (9) φιλαναγνωσία (9) Ίκαρος (8) Καστανιώτης (8) καλοσύνη (8) χριστούγεννα (8) Παπαθεοδώρου (7) άγχος (7) αυτοεκτίμηση (7) εκδόσεις Ελληνοεκδοτική (7) εκδόσεις Μίνωας (7) ηλικία 16+ (7) μπαμπέτα (7) προσφορά (7) προσφυγιά (7) τέχνη (7) χριστουγεννιάτικη ιστορία (7) όνειρο (7) αδέλφια (6) αλληλεγγύη (6) αστεία (6) αυτογνωσία (6) για όλες τις ηλικίες (6) εγωισμός (6) εκδόσεις Καστανιώτη (6) εκδόσεις Λιβάνη (6) ενθάρρυνση (6) επιμονή (6) ευθύνη (6) ιστορία (6) μπουλντούμη (6) συναισθήματα (6) συνεργασία (6) συνύπαρξη (6) ταξίδι ζωής (6) τόλμη (6) υπομονή (6) φροντίδα (6) φύση (6) Κέδρος (5) άγιος Βασίλης (5) άνθρωπος (5) αγώνας (5) ανεργία (5) αστεία περιπέτεια (5) αυτοκτονία (5) αφοσίωση (5) γνώση (5) δημοκρατία (5) δημοφιλέστερες αναρτήσεις (5) διαχείριση συναισθημάτων (5) ελληνοεκδοτική (5) ενδοοικογενειακή βία (5) ενηλικίωση (5) επιλογή (5) ευτυχία (5) θαύμα (5) ιστορίες (5) κατανόηση (5) κλασσικό (5) λέξεις (5) μητρότητα (5) μνήμη (5) μπαμπάς (5) νόημα ζωής (5) παιχνίδι (5) παραμύθι (5) πείσμα (5) ποίηση για παιδιά (5) προσπάθεια (5) πρόσφυγας (5) ρατσισμός (5) στόχος (5) συντροφικότητα (5) χαρά (5) ψέμα (5) Πολλαπλή Νοημοσύνη (4) άνοιξη (4) αλφαβήτα (4) ανατροπή (4) βασιλιάς (4) βιβλία για τις διακοπές (4) βιβλία για το πάσχα (4) βιβλία δραστηριοτήτων (4) βιβλίο γνώσεων (4) βιβλιοθήκη (4) γιαγιά (4) γιώτα αλεξάνδρου (4) δραστηριότητες (4) δώρο (4) εκδόσεις Άγκυρα (4) εκδόσεις Διόπτρα (4) εκδόσεις Κόκκινη κλωστή δεμένη (4) ευγνωμοσύνη (4) ευπώλητα 2011 (4) εφηβικό μυθιστόρημα (4) εφιάλτης (4) εχθρός (4) θέληση (4) ιστορικό μυθιστόρημα (4) καλοκαίρι (4) κουτσιαρής (4) λαγός (4) μαγεία (4) μαθησιακές δυσκολίες (4) μυθολογία (4) ναζισμός (4) πάσχα (4) πένθος (4) παιδική ηλικία (4) παππούς (4) περιέργεια (4) περιπλάνηση (4) πρώτη μέρα στο σχολείο (4) σπίτι (4) σχέση (4) best sellers (3) Άγκυρα (3) Ακρίτας (3) Δαρλάση (3) Ιούλιος Βερν (3) Λιβάνης (3) Λότη Πέτροβιτς (3) Ντανιέλα Σταματιάδη (3) Σαμαρτζή (3) έθιμα (3) αγωνία (3) αδελφική αγάπη (3) αλαζονεία (3) αλληγορία (3) αναγνώστης (3) αναζήτηση (3) αντιπολεμικά βιβλία (3) αντιπολεμική ιστορία (3) αξία (3) αξίες (3) αξιοπρέπεια (3) αποταμίευση (3) αποχωρισμός (3) αρρώστια (3) αστυνομική περιπέτεια (3) αυτοπεποίθηση (3) βιβλία (3) βιβλία γνώσεων (3) βιογραφίες (3) δάσκαλος (3) δεληβοριά (3) δεύτερη ευκαιρία (3) δράκος (3) δράση (3) δώρα (3) εκδόσεις Καλέντης (3) ελληνικά γράμματα (3) εξουσία (3) επιθυμίες (3) επιστημονική φαντασία (3) ευκαιρία (3) ηθική (3) θησαυρός (3) θυμός (3) ιδέα (3) ιστορικό γεγονός (3) κακό (3) καλοκαιρινά βιβλία (3) καρκίνος (3) κατάθλιψη (3) κατασκευές (3) κατοικίδιο (3) κουράγιο (3) λογοτεχνία του φανταστικού (3) λύκος (3) μάχη (3) μαθητής (3) μαμά (3) μοίρα (3) μοιράζομαι (3) μουσικοθεατρική παράσταση (3) μπουμπουρή (3) μύθοι (3) μύθος (3) νευροκοπλή (3) ντίκενς (3) παιδιά (3) παιχνίδια (3) πατρίδα (3) περιβάλλον (3) προκατάληψη (3) προσδοκίες (3) πρωταπριλιά (3) σεξουαλική κακοποίηση (3) σκοτάδι (3) συγχώρεση (3) σχέσεις (3) ταυτότητα (3) υιοθεσία (3) υπευθυνότητα (3) φίλοι (3) φεγγάρι (3) φιλοσοφία (3) χρώματα (3) ψυχική διαταραχή (3) όρια (3) 11+ (2) Leo Lionni (2) gianni rodari (2) modern times (2) susaeta (2) white ravens (2) Άλκη Ζέη (2) Έρικα Γαρμπή (2) Αίσωπος (2) Αγγελίδου (2) Ηλίβατον (2) Θέατρο Πόρτα (2) Θέατρο κάτω από τη γέφυρα. (2) Καλειδοσκόπιο (2) Κατερίνα Κρις (2) Μίνωας (2) Πέτροβιτς (2) Παπαδόπουλος (2) Πατάκη (2) Χρυσόστομος Σμύρνης (2) άγνωστο (2) άρνηση (2) έκφραση (2) αγαπημένα 2014 (2) αισιοδοξία (2) αλεξάνδρου (2) αλφαβητάρι (2) ανάγνωση (2) αναγέννηση (2) ανακαλύψεις (2) ανεκτικότητα (2) ανιδιοτέλεια (2) αντίσταση (2) αποξένωση (2) αριθμοί (2) αρκούδος (2) αστεία ιστορία (2) αυτισμός (2) αϊ Βασίλης (2) βαλίτσες (2) βιβλία για το καλοκαίρι (2) βλαβερή συνήθεια (2) βροχή (2) γέλιο (2) γενναιότητα (2) γλώσσα (2) γυναίκες (2) δέντρο (2) δήμος (2) δεσμός (2) δημιουργία (2) δημιουργικότητα (2) δημοτικό σχολείο (2) διάβασμα (2) διάστημα (2) διακομανώλης (2) διατροφή (2) δικαιώματα του παιδιού (2) δυσλεξία (2) ειλικρίνεια (2) εκδόσεις Κέδρος. (2) εκδόσεις Κλειδάριθμος (2) εκδόσεις Νεφέλη (2) εκδόσεις κόκκινο (2) εκπαίδευση (2) εκπαιδευτικές δραστηριότητες (2) ενδοσχολική βία (2) ενοχή (2) επέτειος (2) επικοινωνία (2) επιλογές βιβλίων (2) επιστήμη (2) ευχή (2) εφιάλτες (2) ζωγραφική (2) ηλικία 17+ (2) ηλιόπουλος (2) ημερολόγιο (2) θάλασσα (2) θέατρο Κάππα (2) θυσία (2) κάπνισμα (2) κακός λύκος (2) καληνύχτα (2) καλό (2) καράβια (2) κλασσική λογοτεχνία (2) κλασσική λογοτεχνεία (2) κλασσικό παραμύθι (2) κοινωνικές δεξιότητες (2) κοντορεβιθούλης (2) κυριτσόπουλος (2) κόσμος (2) κύκλος της ζωής (2) λάθος (2) λαικό παραμύθι (2) λαμπάδα (2) λαϊκά παραμύθια (2) λεκτικά παιχνίδια (2) λεκτική βία (2) μάγισσα (2) μέλλον (2) μαθηματικά (2) μητέρα (2) μοντέρνοι καιροί (2) μουσείο (2) μυστικά (2) μυστικό (2) ναυτική περιπέτεια (2) νηπιαγωγείο (2) νόημα (2) οδύνη (2) ομορφιά (2) ουρανός (2) παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου (2) παιδικά βιβλία Ίκαρος (2) παπούτσια (2) παρέα (2) παραμύθια (2) παρατήρηση (2) πειρατές (2) πεταλούδες (2) πλούτος (2) πολεμος (2) πολιτική (2) πολιτική αγωγή (2) πριγκίπισσα (2) προορισμός (2) πρόσωπο (2) πόνος (2) ρουσάκη (2) σειρά βιβλίων (2) σιωπή (2) σοφία (2) συγχωρητικότητα (2) συλλογή (2) συμβίωση (2) συνύπρξη (2) σύντροφος (2) τάξη (2) τα καλύτερα του 2012 (2) ταλέντο (2) τεχνολογία (2) τιμωρία (2) υποχρεώσεις (2) φτώχεια (2) χορός (2) ψέματα (2) ψυχή (2) όραμα (2) 12+ (1) 1453 (1) 17 Νοέμβρη (1) 17+ (1) 2016 (1) 3 χρόνια Αγαπημένα Παιδικά Βιβλία (1) 5 χρόνια (1) 6 χρόνια (1) 7 χρόνια αγαπημένα παιδικά βιβλία (1) 9 χρόνια αγαπημένα παιδικά βιβλία (1) Backman (1) Birgitta Sif (1) Dr.Seuss (1) Otherwise (1) Palacio (1) Pullman (1) Rebecca Dautremer (1) Syllipsis (1) best sellers πατάκης (1) burger project (1) crossover (1) e-book (1) keybooks (1) oliver jeffers (1) opera (1) opera βαισλιάς (1) Άγκαθα Κρίστι (1) Άγρας (1) Άθως (1) Άι Βασίλης (1) Άντερσεν (1) Έφη Λαδά (1) Όγκι (1) Αερόστατο (1) Αθηνά (1) Ανδρικόπουλος (1) Ανεμόμυλος (1) Αποχωρισμός αγαπημένου προσώπου (1) Αράχνη (1) Αστρικό χωριό (1) Αχιλλέας (1) Γαργαληστής (1) Γη (1) Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά (1) Δήμητρα (1) Διόπρτα (1) Δωρικός (1) Εκδοσεις Λιβάνη (1) Εκδόσεις Δωρικός (1) Ελένη Γαρυφαλάκη (1) Επόμενος Σαθμός (1) Ευσταθίου (1) Ζηνοβία (1) Ηλίας Καρελλάς (1) Ηρακλής (1) Θέατρο Ιλίσια-Βολανάκη (1) Θεός (1) Θεόφιλος (1) Θησέας (1) ΙΨΔ (1) Ιζαντόρα Ντάνκαν (1) Ικαρος (1) Ικμπάλ (1) Ιπτάμενο κάστρο (1) Καλλίστρατος (1) Καρυδάκη (1) Κασιάρου (1) Κασσιανή (1) Κοντοβά (1) Κοντολέων (1) Κοπέρνικος (1) Κωνσταντινούπολη (1) Λαμπαδαρίδου - Πόθου (1) Λεμπέσης (1) Λεξοφάγοι (1) Λιβ (1) Λιβάνη (1) Μέγαρο Μουσικής (1) Μαλάλα (1) Μανδηλαράς (1) Μαρία Κάλλας (1) Μεγάλη Τρίτη (1) Μελάνι (1) Μικρασιατική καταστροφή (1) Μικρό Εθνικό. (1) Μικρός Πρίγκιπας (1) Μιχαηλίδου-Καδή (1) Μπασλάμ (1) Μπουκάι (1) Μπουλούμπασης (1) Μόμο. χρόνος (1) Νίκα (1) Νιαουρέλα (1) Ντε Σεντ Εξιπερί (1) Ντεντέκτιβ (1) Ντοκάμπο (1) Ο ευτυχισμένος Πρίγκιπας (1) Πίτερ Παν (1) Παναγία (1) Παρρησία (1) Περίακτοι (1) Περσεφόνη (1) Πηνελόπη Δέλτα (1) Πινόκιο (1) Πυθαγόρας (1) Ρεμπέκα Ντοτρεμέρ (1) Ροντάρι (1) Ρόδος (1) Σέρλοκ Χόλμς (1) Σίσυφος (1) Σερέφας (1) Σκόνη (1) Στάθη (1) Σταχτοπούτα (1) Συρανό Ντε Μπερζεράκ (1) Σύλβια Πλαθ (1) Σύνταγμα (1) Τήνος (1) Τα Χμ (1) Ταξιδευτής (1) Ταϋγετος (1) Τομ Σόγερ (1) Τουλιάτου (1) Τριβιζας (1) Τσαμπίκα (1) Τόλκιν (1) Φρικαντέλα (1) Χίτλερ (1) Χορτιάτη (1) άγγελος (1) άλωση (1) άμβλωση (1) άπειρο (1) άστρα (1) έγκλημα (1) έκπληξη (1) έλατο (1) έμπενυση (1) έμπνευση (1) ένα γράμμα μια ιστορία (1) έννοιες του χώρου (1) έπος του 40 (1) έργο τέχνης (1) έρημος (1) έφηβοι (1) ήρωας (1) ήττα (1) αβγά (1) αγάλματα (1) αγαπη (1) αγαπημένα 2015 (1) αγαπημένα 2016 (1) αγκαλιά (1) αδιέξοδο (1) αδύναμος (1) αθωότητα (1) αληθινή ζωή (1) αληθινή ιστορία (1) αλλαγή (1) αμαρτία (1) αμφισβήτηση (1) αναβλητικότητα (1) αναγνώριση (1) αναδάσωση (1) αναμνήσεις (1) αναπηρία (1) ανατρεπτικό (1) ανεξιθρησκεία (1) ανθολογία (1) ανθρωπιά (1) ανθρωπομορφισμός (1) ανθρώπινες σχέσεις (1) αντικύθηρα (1) αντιπολεμικό (1) ανυπομονησία (1) αποστολή (1) αποχωρισμός. (1) απόκριες (1) αρετές (1) αρετή (1) αριθμητάρι (1) αριθμητική (1) αριστεία (1) αρμονία (1) αρνί (1) αρχαίοι μύθοι (1) αρχαιολογικό μουσείο (1) ασκήσεις (1) αστέρι (1) αστέρια (1) αστείο (1) αστυνομικό μυθιστόρημα (1) ασφάλεια (1) αυγά (1) αυγό (1) αυγόδεντρο (1) αυτοθυσία (1) αυτοκόλλητα (1) αυτοπραγμάτωση (1) αφέλεια (1) αφηγητής παραμυθιών (1) αχινός (1) β παγκόσμιος πόλεμος (1) βασίλισσα (1) βασιλίας (1) βερούτσου (1) βιβλία για εφήβους (1) βιβλία για τα ψέματα (1) βιβλιόφωνο (1) βιογραφία (1) βορράς (1) βούρτσισμα (1) βραβευμένο (1) γάτα (1) γάτος (1) γέφυρα (1) γατούλα (1) γενέθλια (1) γενεαλογικό δέντρο (1) γενναιοδωρία (1) γενναιότητα. καλοσύνη (1) γεύμα (1) γηρατειά (1) γιατρός (1) γιώτα νάτσιου (1) γκάφα (1) γλωσσοδέτες (1) γλώσσες (1) γονεϊκότητα (1) γονιός (1) γράμμα (1) γράμματα (1) γραφή (1) γυναίκα (1) γωνιά ανάγνωσης (1) δάσκάλα (1) δασκάλα (1) δειλία (1) δεκαπενταύγουστος (1) δεσμά (1) δημιουργός (1) δημοτικό (1) δημόσιος λόγος (1) διάκριση (1) διέξοδος (1) διαίρεση (1) διαγωνισμός Χαρισμάθεια (1) διαδικτυακός εκφοβισμός. (1) διαδύκτιο (1) διακοπές (1) διασκεδαστική ιστορία (1) διασκευή (1) διαφορετικότητα ανεκτικότητα (1) διαχείριση άγχους (1) διαχείριση του πόνου (1) δικαίωμα στη γνώμη (1) δικαιοσύνη (1) δικαιοσύνη ηλικία 11+ (1) δικτατορία (1) δουλεία (1) δράση. (1) δυνατότητα (1) δυνατότητες (1) δωράκια (1) δόντια (1) δύναμη των λέξεων (1) εαυτός άλλοι (1) εγγονός (1) εγγόνια (1) εγκαρτέρσηση (1) εγκατάλειψη (1) εγκληματικότητα (1) εγκυμοσύνη (1) εθνικισμός (1) εκαπιδευτικό βιβλίο (1) εκβιασμός (1) εκδόσεις Opera (1) εκδόσεις Polaris (1) εκδόσεις Άμμος (1) εκδόσεις Γρηγόρη (1) εκδόσεις Ζαχαρόπουλος (1) εκδόσεις ΚΟΑΝ (1) εκδόσεις Καλέντης ηλικία 5+ (1) εκδόσεις Καλέντης. (1) εκδόσεις Μεταίχμιο ηλικία 5+ (1) εκδόσεις Μεταίχμιο. (1) εκδόσεις Μικρή Σελήνη (1) εκδόσεις Μιρκή Σελήνη (1) εκδόσεις Πατάκης (1) εκδόσεις Σαϊτη (1) εκδόσεις Τετράγωνο (1) εκδόσεις Φουρφούρι (1) εκδόσεις Ψυχογιός. (1) εκκλησιαστικά κείμενα (1) εκμετάλευση ζώων (1) εκπλήξεις (1) εκφοβισμός. αυτοεκτίμηση (1) ελάττωμα (1) ελάφι (1) ελευθερία λόγου (1) ελληνική επανάσταση (1) ελπίδα. εκδόσεις Ψυχογιός ηλικία 15+ (1) εμπειρία (1) ενέργεια (1) εξαθλίωση (1) εξαναγκασμός (1) εξοικονόμηση (1) εξωγήινος (1) επάγγελμα (1) επανάσταση (1) επαφή (1) επιθυμία (1) επιτυχία (1) εποχές (1) ερωτηματικά (1) ευγένεια (1) ευχές (1) ευχαρίστηση (1) εφευρετικότητα (1) εφεύρεση (1) ζούγκλα (1) ζωάκια (1) ζωές (1) ζωγραφιά (1) ζώα (1) ηλεκτρονικό παιχνίδι (1) ηλικία (1) ηλικία +3 (1) ηλικία 11 (1) ηλικία 12-17 (1) ηλικία 15+ εκδόσεις Κέδρος (1) ηλικία 4+ εκδόσεις Φουρφούρι (1) ηλικία 4-7 (1) ηλικία 7 - 12 (1) ηλικία11+ (1) ηλικία12+ (1) ηλικίες 4+ (1) ηλικίες 7+ (1) ηρωισμός (1) θάρρος αδελφική αγάπη ηλικία 11+ (1) θέατρο (1) θέατρο Στούντιο Μαυρομιχάλη (1) θέατρο σκιών (1) θαλάσσια περιπέτεια (1) θεατρική ομάδα Τόπι (1) θεραπεία (1) θεταρική παράσταση (1) θηλασμός (1) θηλυκό (1) θλίψη (1) θρησκευτικότητα (1) θρύλοι (1) ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (1) ιδιαιτερότητα (1) ιδιοκτησία (1) ιππότες (1) ιππότης (1) ιπτάμενες σελιδες (1) ισορροπία (1) ιστορία μυστηρίου (1) ιστορίες. (1) ιστορικό (1) ισότητα (1) κάλαντα (1) κάστωρ (1) κέρδος (1) καημός (1) καθήκον (1) καθαριότητα (1) καθρέφτης (1) καιρός (1) κακές λέξεις (1) κακοποίηση (1) καλές και κακές μάγισσες (1) καλικάντζαρος (1) καλλιτένχες (1) καλοί και κακοί (1) καλοί τρόποι (1) καλοκαιρινή περιπέτεια (1) καπέλο (1) καπατσούλια (1) καραγκιόζης (1) καρτερικότητα (1) καταστροφή (1) καταφύγιο (1) κατορθώματα (1) κατοχή (1) καυγάς (1) κηπουρός (1) κινητά τηλέφωνα (1) κλέφτης (1) κλασικό (1) κλιματική αλλαγή (1) κοκκινοσκουφίτσα (1) κολομαθημένη (1) κοροϊδία (1) κουνέλι (1) κρίση (1) κρεβάτι (1) κτίρια (1) κωνσταντίνος Κανάρης (1) κόκκινα αυγά (1) κόκκινη κλωστή (1) κόκορας (1) κόμικ (1) κότα (1) κύκλος του νερού (1) λέσχη αλλόκοτων πλασμάτων (1) λαμπάδες (1) λαογραφία (1) ληστεία (1) λογική (1) λυρικό (1) λυρισμός (1) λύτρωση (1) μάσκα (1) μέλισσες (1) μέτρο (1) μίμηση (1) μίσος (1) μαγικά μολύβια (1) μαικ φασολάκης (1) μαμαλούκας (1) μαμούθ (1) μασκαράς (1) μεγάλο (1) μεγάλωμα (1) μεγαλούπολη (1) μεγαλόφωνη ανάγνωση (1) μεταμόρφωση (1) μετανάστευση (1) μετανάστης (1) μητρική αγάπη (1) μηχανισμός (1) μικρή Μίλητος (1) μικρό (1) μικρόκοσμος (1) μοίρασμα (1) μοναδικότητα (1) μπαλέτο (1) μπαλόνι (1) μυθολογικά παραμύθια (1) μυρωδιές (1) μυσστήριο (1) μόλυνση (1) νέα (1) νίκη (1) νανουρίσματα (1) νανούρισμα (1) νεανικό (1) νεοέλληνες ποιητές (1) νεράιδες (1) νεραϊδόκοσμος (1) νεότητα (1) νοσταλγία (1) νοστλγία (1) νταής (1) νταντά (1) ντετέκτιβ (1) νόμοι (1) νότος (1) ξενοφοβία (1) ο έμπορος της Βενετίας (1) οδηγός (1) οικογενειακή ζωή (1) οικολογικό παραμύθι (1) ολοκλήρωση (1) ομάδα Κοπέρνικος (1) ομηρία (1) ομοιοκαταληξία (1) ονειρεύομαι (1) ονειροπόληση (1) ονειροφύλακες (1) ορφέας (1) ορχήστρα. (1) ουλίτιδα (1) ουσία (1) ουσίες (1) ουτοπία (1) π. Βασίλειος Χριστοδούλου (1) πάπυρος (1) παιδικά βιβλία (1) παιδικά τραγούδια (1) παιδική εργασία (1) παιδικό βιβλίο (1) παπαγάλος (1) παράδειγμα (1) παράδοση (1) παράξενα πλάσματα (1) παραίτηση (1) παραβολή (1) παραδοχή (1) παραδόσεις (1) παραμύθια για καλούς λύκους (1) παρηγοριά (1) παρόν (1) πασχαλινά βιβλία (1) πασχαλινή κατασκευή (1) πατριωτισμός (1) πενθος (1) περγαμηνή (1) περηφάνια (1) περιπέτεια. (1) περιπέτειες (1) πιθανότητες (1) πλανήτης (1) πλανήτης Γη (1) ποδόσφαιρο (1) ποιητική ιστορία (1) ποιητικός διάλογος (1) πολίτευμα (1) πολικό εξπρές (1) πολλαπλασιασμός (1) πολυάσχολος (1) πολυτεχνείο (1) πολύτεκνοι (1) ποντικάκια (1) ποτάμια (1) πράκτορας (1) πρίγκιπας (1) προδοσία (1) προετοιμασία (1) προκαταλήψεις (1) προσαρμοστικότητα (1) προσμονή (1) προσωπείο (1) προσωπικότητα (1) προϊστορία (1) πρωτάκια (1) πρωτιά (1) πρωτόγονος άνθρωπος. (1) πρόκληση (1) πρόσφυγες (1) ρίζες (1) ρίτσος (1) ραδιόφωνο (1) ρολόγια (1) ρουτίνα (1) σαρκασμός (1) σημίνα (1) σκύλος (1) σοφία μαντούβαλου (1) στήριξη (1) σταθάτου (1) σταθερότητα (1) στρατιώτες (1) συλλογικό έργο (1) συμβουλή (1) συμεριφορά (1) συμμορία (1) συμπεριφορά (1) συμπραξη (1) συμπόνια (1) συμφιλίωση (1) συνήθεια (1) συνείδηση (1) συνεργασία στερεότυπα (1) συνταγές (1) συνταγή (1) συνύπραξη (1) σχέση ζωής (1) σχολική τάξη (1) σχολικός εκφοβισμός (1) σύγχρονη ζωή (1) σύνεση (1) σύννεφα (1) σώμα (1) τέρας (1) τα καλύτερα εφηβικά (1) τα καλύτερα του 2017 (1) ταινία (1) ταξίδια (1) ταχυδρόμος (1) τελεία (1) τερηδόνα (1) τετράγωνο (1) τεχνητή νοημοσύνη (1) τηλεόραση (1) το αγόρι με τη βαλίτσα (1) τρίτη ηλικία Καλειδοσκόπιο (1) τραγούδια (1) τραύμα. ηλικία 15+ (1) τριλογία του κόσμου (1) τρομακτική ιστορία (1) τρομοκρατία (1) τροφή (1) τρυφερή (1) τυπογραφεία (1) τυφλός (1) τύχη (1) υγιεινή (1) υπερθέρμανση του πλανήτη (1) υποδούλωση (1) υπόσχεση (1) φάλαινες (1) φάρσα (1) φίλος (1) φαγητό (1) φαινόμενα (1) φασισμός (1) φιλία θάρρος (1) φιλανανγωσία (1) φιλανθρωπικός σκοπός (1) φιλαυτία (1) φιλιά (1) φιλοζωία (1) φοβίες (1) φορεσιά (1) φυγάς (1) φυγή (1) φυσικές επιστήμες (1) φως (1) φωτιά (1) φόνος (1) χάδι (1) χάος (1) χάρισμα (1) χάρτης (1) χαδουλού (1) χαμόγελο (1) χειμώνας (1) χελώνα (1) χιονάνθρωπος (1) χούντα (1) χρέος (1) χρήματα (1) χριτουγεννιάτικα βιβλία (1) χρονικό (1) ψάρι (1) ψυχογιός. χριστουγεννιάτικα βιβλία (1) ψυχολογικό θρίλερ (1) ωκεανός (1) ωρίμανση (1) όενιρα (1) όμάδα (1) όπλο (1) όχι (1) ύπαρξη (1) ύπνος (1) ώρα (1)

Networked Blogs