Τρίτη, 23 Μαΐου 2017

Το κουβάρι των αλλόκοτων πραγμάτων.

«Όλα μπορούν να συμβούν κάτω από ένα μεγάλο και παράφορο Ουρανό, γιατί είναι φτιαγμένος ίσα   ίσα για να σκεπάζει ένα μεγάλο και παράφορο κόσμο.» Αυτή η φράση θα μπορούσε να είναι μια πολύ σύντομη, αλλά απολύτως περιεκτική περίληψη αυτού του υπέροχου βιβλίου.
"Το κουβάρι των αλλόκοτων πραγμάτων", είναι ένα παραμύθι για μεγάλους. Ένα βιβλίο απίστευτα τρυφερό, γλυκά μελαγχολικό και πολύ αληθινό, παρά το «αλλόκοτο» της πλοκής του.
Πρωταγωνιστής ο μικρός Αστρής. Ένα άστρο, που πάνω στα super γρήγορα πατίνια του, κυνηγάει κομήτες,  ονειρεύεται να κάνει το δικό του μεγάλο ταξίδι στη Γη, και να δει από κοντά τη θάλασσα. Ένα αστεράκι διαφορετικό από τα άλλα που αναρωτιέται: "Για πες μου λοιπόν μαμά, ποιανού είναι η θάλασσα; Ψάξε εσύ που μ' αγαπάς, ψάξε στα κουτιά με τα ζωγραφιστά τετράδια και βρες γιατί γίνονται όλα άλλ' αντ’ άλλων, γιατί φεύγουν οι φίλοι μου και μετά τίποτα, ούτε φωνή, ούτε ακρόαση, για πες μου λοιπόν εσύ που ξέρεις και πάντα όλα τα ‘ξερες. Είμαι αρκετός για να μ' αγαπήσουν κάποτε και 'μένα ως την άκρη του ουρανού;"
 Και όλα αυτά μέσα σε ένα ουράνιο σκηνικό με συμπρωταγωνιστές, τον ερωτευμένο Ουρανό, την μελαγχολική Σελήνη, τον χοντρομπαλά Ήλιο, τον σοφό μα παραιτημένο Χειμέριο, φίλο και πνευματικό δάσκαλο του Αστρή  και χιλιάδες μικρά και μεγάλα Άστρα, που συνομιλούν, αγαπούν, σκέφτονται, πονάνε, χαίρονται και αν καμιά φορά χύσουν το γάλα τους κατά λάθος, γεμίζουν τον ουρανό με άσπρους λεκέδες, που εμείς στη Γη τους λέμε σύννεφα.
Ένας ουράνιος κόσμος σε διαρκή, μυστική συνομιλία με τον δικό μας στη Γη, δυο κόσμοι διαφορετικοί, που τους ενώνει ένας ανεκπλήρωτος έρωτας: αυτός του Ουρανού για τη Γη.
Αμέτρητα τα αστέρια που έστειλε ο Ουρανός στη Γη κουβαλώντας ένα κομμάτι απ’ την καρδία του, ένα και μοναδικό το μήνυμα που έστειλε η Γη στον Ουρανό, αυτό που έγινε η αιτία να ξετυλιχτεί το κουβάρι των αλλόκοτων πραγμάτων: να χάσει η Γη τα χρώματά της, οι άνθρωποι να πάψουν να ονειρεύονται, οι ποιητές να μην μπορούν να γράψουν και οι παραμυθάδες να γίνουν ναυτικοί ή ψαράδες…
Τη ροή της ιστορίας «διακόπτουν» παρενθετικά, σκέψεις, προσωπικές εξομολογήσεις μάλλον, των πρωταγωνιστών του…Τα πιο όμορφα κομμάτια του βιβλίου. Και σίγουρα μια από τις πιο τρυφερές, ερωτικές επιστολές που έχω διαβάσει ποτέ…  Το τελευταίο μήνυμα το Ουρανού προς τη Γη, πριν παραδοθεί στην αιώνια σιωπή του: «...Αόρατα τα χέρια μου και περνάς και περνώντας ανθίζεις - ολόλευκο ανθάκι γιασεμιού, που του γυρίζω απ' την ανάποδη το μίσχο να ρουφήξω μέλι, όπως μου μάθαιναν παλιά οι φίλοι μου στη γειτονιά παίζοντας μήλα κι «αγαλματάκια ακούνητα, αμίλητα, αγέλαστα. Μέρα ή νύχτα;» Ονειρεύομαι τη μέρα σου, πώς ξυπνάς κι άραγε πού και λέω, αν η νύχτα σου με περιείχε, θα μ' έβρισκε ο ήλιος ξάγρυπνο, γιατί δε θα το μπορούσα να σε βλέπω να μαζεύεις τα μαλλιά σου πρωί - κι αλήθεια ποιος θα το μπορούσε να σου λέει μιαν ήσυχη «καλημέρα» και να παρακολουθεί τα μάτια σου ν' ανοίγουν, αυτά τα μάτια που, αν δεν ήταν μάτια, θα ήταν δύο παγίδες κυνηγού, να πέφτουν μέσα τα πουλιά και η καρδιά μου…πώς να φαίνεται άραγε στους άλλους ένας ερωτευμένος, πώς να μοιάζει κάποιος που βλέπει μόνο το περίγραμμα σου, όπως σχηματίζεται από κάθε σκιά άλλου, πώς να δείχνει κάποιος που ακούει καλά το «ρο» όπως το προφέρεις, αγγίζοντας τα σύμφωνα και τα στρογγυλά φωνήεντα των χειλιών σου..»
Ένα εξαίσιο βιβλίο!

Συγγραφέας: Μυρτώ Κοντοβά
Εκδόσεις: Λιβάνη


Κωνσταντινούπολη 1453

Στο τελευταίο βιβλίο της συγγραφέως και βιβλιοκριτικού Μαρίζας Ντεκάστρο, παρακολουθούμε τους τελευταίους δυο δραματικούς μήνες, με αποκορύφωμα την τελευταία εβδομάδα, πριν την άλωση της Πόλης στις 29 Μαΐου του 1453.
Σε ένα χρονικό με στοιχεία μυθιστορίας, η συγγραφέας ανασυνθέτει την ατμόσφαιρα, που επικρατούσε τόσο μέσα στην Πόλη όσο και έξω από αυτή. Οι πολεμικές προετοιμασίες, οι αγωνιώδεις προσπάθειες των πολιορκημένων να κρατήσουν την Πόλη τους, η άνιση μάχη με τον εχθρό, οι ραδιουργίες, η προδοσία, τα θεϊκά σημάδια, η ανδρεία, η αιματηρή εισβολή, συνθέτουν αυτό το χρονικό που διανθίζεται από διαλόγους, που έστω κι αν δεν ειπώθηκαν ακριβώς όπως παρουσιάζονται, βοηθούν τον αναγνώστη να νιώσει την ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα των ημερών. Όπως η ίδια η συγγραφέας εξηγεί “για να γράψεις ένα βιβλίο για ένα ιστορικό γεγονός χρειάζεται διάβασμα και ψάξιμο και σύνθεση των πληροφοριών που θα βρεις σε πολλές διαφορετικές πηγές”. Η σύνθεση λοιπόν των ιστορικών πληροφοριών και της φαντασίας της συγγραφέως ως προς την παρουσίαση και την κλιμάκωση των γεγονότων και των συναισθημάτων που απορρέουν από αυτή, δημιούργησε το εν λόγω έργω, που με πολύ γλαφυρό τρόπο μεταφέρει τον αναγνώστη μέσα στα τείχη της πολιορκημένης Πόλης.

Το βιβλίο συμπληρώνουν χρήσιμες πληροφορίες για την εποχή που εξελίσσονται τα γεγονότα, και που αναφέρονται στα πρόσωπα που υπήρξαν πολύτιμοι μάρτυρες των τελευταίων ημερών της Πόλης. Επίσης παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τους δύο μεγάλους πρωταγωνιστές των ημερών, Κωνσταντίνο Παλαιολόγο και Μωάμεθ Β, καθώς και  στρατιωτικές πληροφορίες, ένα πολύ χρήσιμο ναυτικό γλωσσάρι, και σχετική με τα γεγονότα βιβλιογραφία.

Συγγραφέας: Μαρίζα Ντεκάστρο
Εικονογράφηση: Σταμάτης Μπονάτσος
Εκδόσεις: Κέδρος

Τετάρτη, 17 Μαΐου 2017

Θαύμα! Οι καρχαρίες χορεύουν...


Στο νέο του βιβλίο ο Πάνος Χριστοδούλου φτιάχνει μια απίστευτα αστεία ιστορία, για να μιλήσει για πολύ σοβαρά θέματα. Και τα καταφέρνει. Διαλέγει δύο δημοφιλής ασχολίες ανάμεσα στα παιδιά, όπως είναι το ποδόσφαιρο και το μπαλέτο, και καταφέρνει να κερδίσει το ενδιαφέρον, την προσοχή και την καρδιά τους. Το βιβλίο το διάβασα εγώ στα παιδιά και πραγματικά γελάσαμε πολύ. Κάθε φορά που ένα κεφάλαιο έφτανε στο τέλος του, παρακαλούσαν για ένα ακόμα. Και δεν τα αδικώ!
Η ιστορία εκτυλίσσεται στο χωριό Βρομαγουλιάνα. Ένα χωριό που δεν έχει τίποτα αξιοσημείωτο πέρα από μια πελώρια εκκλησία, όπου συμβαίνουν διάφορα περίεργα, που ο παπα-Τίμος Λαμάγιος, ονομάζει «θαύματα». .Και ένα τεράστιο γήπεδο ποδοσφαίρου, στο οποίο συχνάζουν κυρίως πρόβατα, λίγοι φίλαθλοι και μαζί μια περίεργη ποδοσφαιρική ομάδα, οι Καρχαρίες.
Γιατί περίεργη; Πρώτα πρώτα, δεν είναι ομάδα. Προς απογοήτευση του χασάπη-προέδρου των Καρχαριών, Κου Μπαλτά, κανένας παίκτης δεν συνεργάζεται με τον άλλο. Επιπλέον, ο ένας επιθετικός της ομάδας νομίζει ότι είναι... σκύλος και ο άλλος δεν ξέρει ποδόσφαιρο, αλλά κρίκετ. Οι υπόλοιποι παίκτες είναι βοσκοί και αγρότες, δεν ξέρουν ούτε κρίκετ! Η κατάσταση γίνεται χειρότερη όταν ο προπονητής της ομάδας, παραιτείται και αναλαμβάνει την αντίπαλη ομάδα. Οι δε παίχτες, δεν βλέπουν με καθόλου καλό μάτι τη νέα τους προπονήτρια, τη Ρεβέκκα Πιρουέτα, επειδή είναι γυναίκα και μπαλαρίνα. Επίσης, δεν συμπαθούν ούτε το νέο μεταγραφικό απόκτημα της ομάδας, τον χορευτή Μίμη Ανδροπρεπή, γνωστό τους από τα μαθητικά τους χρόνια, γιατί τον θεωρούν πολύ περίεργο και διαφορετικό, ενώ παρόμοια συναισθήματα για την Πιρουέτα και τον Μίμη έχουν όλοι στα Βρομαγούλιανα. Μπορεί όμως μια μπαλαρίνα και ένας χορευτής να αλλάξουν μυαλά σε μια ομάδα και ένα ολόκληρο χωριό; Μπορεί μια ποδοσφαιρική ομάδα να κερδίσει το πρωτάθλημα χορεύοντας, ταγκό, σάλσα και brake dance?
Ανάμεσα λοιπόν σε ποδοσφαιρικούς αγώνες, Αγίες Οδοντοβουρτσοκρατούσες, (α)φυσικές καταστροφές, θαύματα (αν)αμφιβόλου προελεύσεως, πρωτοσέλιδα εφημερίδων, διαδηλώσεις και κλασσική μουσική, ο συγγραφέας μιλά με μεγάλη σοβαρότητα για τον ρατσισμό και για τον εκφοβισμό κάθε είδους, για την ανάγκη αποδοχής της διαφορετικότητας,  για την αφελή ευπιστία κάποιων και την εκμετάλλευσή της από κάποιους άλλους, αλλά και για τα οφέλη του ομαδικού πνεύματος και την αξία της ισότητας.

Συγγραφέας: Πάνος Χριστοδούλου
Εκδόσεις: Κέδρος

Τρίτη, 16 Μαΐου 2017

To καλοκαίρι που μεγάλωσα.

Το νέο μυθιστόρημα της Κύπριας συγγραφέως Άντρη Αντωνίου, εντάσσεται στη σειρά Big Bang books των εκδόσεων Κέδρος. Πρόκειτα για σύγχρονα μυθιστορήματα που απευθύνονται σε νεαρούς αναγνώστες και τροφοδοτούν το ενδιαφέρον και τους προβληματισμούς τους γύρω από θέματα που τους απασχολούν.

Σύγχρονο και σκληρό το θέμα που πραγματεύεται η συγγραφέας στο συγκεκριμένο βιβλίο.
Και μπορεί ντα πρόσωπα να είναι φανταστικά όμως οι σκηνές που περιγράφονται αποτελούν δυστυχώς την καθημερινή πραγματικότητα πολλών οικογενειών. Η συγγραφέας καταπιάνεται με το θέμα της ενδοοικογενειακής βίας. Θύματα, μια μητέρα και δεκατετράχρονη κόρη της, που ζουν και αναπνέουν υπό το βάρος της βίας που ασκεί πάνω τους ο πατέρας της οικογένειας. Βία, λεκτική, συναισθηματική, σωματική. Βία που τσακίζει τα σώματα και τις ψυχές τους. Η Άννα στο κατώφλι της ενήλικης ζωής της, βλέπει τη μητέρα της να υποφέρει και ταυτόχρονα να αρνείται να δώσει λύση στο μαρτύριο της. Βλέπει τη μητέρα της να ελπίζει ότι ο πατέρας θα αλλάξει. Τη βλέπει να πιστεύει τις υποσχέσεις του μετά από κάθε βίαιο ξέσπασμα.
Ο φόβος, οι ενοχές, ο θυμός είναι οι μόνιμοι σύντροφοι του κοριτσιού που αδυνατεί να ανοίξει τα φτερά του και να πετάξει, γιατί ο πατέρας δυνάστης είναι εκεί να της τα τσακίσει κάθε φορά.
Εντυπωσιακή είναι η περιγραφή όχι μόνο των συναισθημάτων της νεαρής έφηβης, αλλά και των μεταπτώσεων της συμπεριφοράς του πατέρα της. Ο άψογος και ατσαλάκωτος στις κοινωνικές του επαφές πατέρας, αρκείται σε μια ελάχιστη, τις περισσότερες φορές ανύπαρκτη αφορμή για να μεταμορφωθεί σε ένα άντρα γεμάτο θυμό, ζήλια, και μίσος.
Δεν μπόρεσα ποτέ να καταλάβω πως κατάφερνε πάντα να ακροβατεί με τόση ευκολία ανάμεσα σε δυο διαμετρικά αντίθετες καταστάσεις; Να μεταμορφώνει την απόλυτη λιακάδα σε σύννεφο, τα λόγια αγάπης σε βρισιές, τις αγκαλιές σε ξύλο; Πώς έκανε πάντοτε τα πυροτεχνήματα να καταλήγουν σε πυρομαχικά; “ αναρωτιέται η Άννα...
Οι συγγραφέας αφήνει να φανεί το δυσλειτουργικό περιβάλλον στο οποίο και οι δυο γονείς της Άννας μεγάλωσαν, την βία, την έλλειψη αγάπης και κατανόησης που βίωσαν και που μετέτρεψαν τον ένα της γονιό σε θύτη και τον άλλο σε θύμα. Παράλληλα όμως φέρνει τους πρωταγωνιστές της και κατά συνέπεια τον αναγνώστη, μπροστά στις προσωπικές του ευθύνες και τον καλεί να αναλάβει δράση. 
Η Άννα θα ανεχτεί, θα υπομείνει, θα προσπαθήσει, θα ελπίσει, θα κινδυνεύσει, μέχρι τελικά να συνειδητοποιήσει ότι δεν υπάρχει σωτηρία άλλη στην κατάσταση που βιώνουν από το να ζητήσει βοήθεια. Η συγγραφέας αφιερώνει το βιβλίο της σε όσους νιώθουν εγκλωβισμένοι. Και απλώνει το χέρι δείχνοντας τη διέξοδο που πάντα υπάρχει. Πάντα. Αρκεί να βρούμε το κουράγιο να βαδίσουμε προς τα εκεί. Αρκεί η αγάπη για τη ζωή να γίνει μεγαλύτερη από το φόβο και τον πόνο. Η Άννα θα βρει αυτό το θάρρος και θα αλλάξει τις ζωές τους. Για να μπορέσει να ζήσει όμορφα, απλά, με γαλήνη. Για να μπορέσει να είναι ο εαυτός της χωρίς ο φόβος να σκοτεινιάζει τα όνειρά της. Για να μπορέσει να σταθεί στα πόδια της και να χτίσει ένα μέλλον προς το οποίο θα μπορεί να βαδίσει με σιγουριά. Κι μακάρι η ιστορία της να βρει ευήκοα ώτα και να γίνει αφορμή και άλλα παιδιά, κι άλλες γυναίκες, να βρουν το θάρρος να μιλήσουν και να λυτρωθούν από τον εφιάλτη της οικογενειακής βίας. 

Συγγραφέας: Άντρη Αντωνίου
Εκδόσεις: Κέδρος

Πέμπτη, 11 Μαΐου 2017

Oι λέξεις που πονάνε

" Κάποιο άνθρωποι δεν πιστεύουν πως ακόμα και μια λέξη μόνο μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά.
Κάνουν λάθος. Εντάξει, μερικές λέξεις έχουν ανάγκη να βρίσκονται μαζί με άλλες λέξεις για να βγάλουν νόημα (...) Όμως μερικές λέξεις δεν έχουν ανάγκη από άλλες. Τα λένε όλα, μα όλα, από μόνες τους. Και αυτό εγώ το ξέρω πολύ καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον"

Κάπως έτσι μας συστήνεται η Ελίζ. Ένα δωδεκάχρονο κορίτσι, στην πρώτη της χρονιά στο γυμνάσιο.
Η Ελίζ, πάσχει από Λεξιφάνεια, μια σπάνια πάθηση που κάνει τους χαρακτηρισμούς που τις δίνουν οι άλλοι να εμφανίζονται πάνω στο δέρμα της. Και σαν να μην έφτανε αυτό, σε μια σπάνια επίσης εξέλιξη της νόσου, τώρα εμφανίζει στο δέρμα της και τους χαρακτηρισμούς που η ίδια σκέφτεται για τον εαυτό της. Τα καλά λόγια δεν την πονάνε, τα άσχημα όμως την πονάνε και της προκαλούν τρομακτική φαγούρα. Η ζωή της δεν έχει υπάρξει εύκολη. Δεν είναι εύκολο να προσπαθείς να περάσεις απαρατήρητη για να μην προκαλέσεις τα άσχημα λόγια των άλλων. Πως όμως να κρυφτεί από τον εαυτό της;  Πως να σταματήσει να σκέφτεται αρνητικά για εκείνον; Πως να πάψει να νιώθει ΑΞΙΟΘΡΗΝΗΤΗ;
Τα πράγματα θα αλλάξουν όταν θα λάβει ένα περίεργο μήνυμα σε ένα μπλε χαρτάκι. Ένα μήνυμα από κάποιον άγνωστο, που ξέρει τι περνάει και θέλει να τη βοηθήσει να γίνει ομαδάρχισσα στην μεγάλη εκδρομή του σχολείου. Η Ελίζ που ποτέ δεν είχε σκεφτεί ότι θα είχε τα προσόντα για κάτι τέτοιο, δέχεται την πρόκληση και ταυτόχρονα αρχίζει να ψάχνει τον μυστήριο συντάκτη του μηνύματος. Θα ακολουθήσουν και άλλα σημειώματα, που κάθε φορά θα δίνουν στην Ελίζ ώθηση να προχωρήσει. Μέσα από την προσπάθεια να πετύχει τον στόχο της, η ΕΛίζ θα βρει νέους φίλους, θα χάσει κάποιους άλλους, μα κυρίως θα μάθει να αποδέχεται τον εαυτό της, να τον εκτιμά και να τον αγαπά με τα προτερήματα και τα ελαττώματά του. Και με τη σπάνια νόσο του. Το τέλος της διαδρομής της πρώτης της χρονιάς στο γυμνάσιο θα βρει την Ελίζ πιο δυνατή, όμορφη, δημιουργική και αξιοθαύμαστη. "Ξαφνικά, όλα μου φάνηκαν τόσο προφανή: τα μυστηριώδη μηνύματα, η θέση της Ομαδάρχισσας - όλα τέλεια ήταν, αλλά δεν με μεταμόρφωναν μαγικά στο κορίτσι της φωτογραφίας με τα καλά λόγια να στροβιλίζονται γύρω από το κεφάλι της. Αυτή ήταν το άτομο που ήμουν κι από πριν. Όλα τα άλλα με είχαν απλώς βοηθήσει να το προσέξω".
Ένα πολύ δυνατό μυθιστόρημα για τον σχολικό εκφοβισμό, την έλλειψη αυτοεκτίμησης στους εφήβους, την αποδοχή της διαφορετικότητας από τους άλλους και από τον ίδιο μας τον εαυτό, την αλήθεια που χάνουμε προσπαθώντας να αρέσουμε και την ισορροπία που βρίσκουμε όταν αποδεχτούμε την ιδιαιτερότητα μας, τα λόγια που πονάνε κι ας μην φαίνεται αυτο, για τις σκέψεις που πονάνε,
Mια ιστορία για τις λέξεις που αφήνουν σημάδια. Κι αν δεν είναι ορατά, όπως στην περίπτωση της Ελίζζ, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν. Γιατί οι λέξεις δεν είναι μια σειρά από γράμματα στη σειρά. Είναι γενεσιουργοί χαράς, πόνου, απογοήτευσης, ευτυχίας. Οι λέξεις δίνουν φτερά ή τα τσακίζουν.  "Δεν υπάρχει καλό και κακό, υπάρχουν μόνο σκέψεις", όπως έχει πει και ο Σαίξπηρ.
Τι γίνεται όμως όταν τις σκέψεις μας τις καθορίζει η ματιά των άλλων επάνω μας. Τι γίνεται όταν η ματιά πάνω στον εαυτό μας καθορίζεται από μια κοινωνικά αποδεκτή "κανονικότητα". Αυτά και άλλα δύσκολα ερωτήματα έρχεται να απαντήσει η ιστορία της Ελίζ και να μας βοηθήσει να καταλάβουμε, ότι πολλές φορές δεν  χρειάζεται να αλλάξει ο κόσμος γύρω μας για να βρούμε τη χαρά, αλλά ο τρόπος που αντικρίζουμε τον κόσμο.

Συγγραφέας: Cooper Abby
Mετάφραση: Χαρά Γιαννοπούλου
Εκδόσεις: Παπαδόπουλος