Πέμπτη, 23 Οκτωβρίου 2014

Η Μόμο

Συναρπαστική παραβολή, αλληγορικό παραμύθι, παραμυθένιο μυθιστόρημα, έχουν δοθεί τόσοι χαρακτηρισμοί σε αυτό το βιβλίο του  Μίχαελ Εντε. Ένα βιβλίο αλληγορικό, αλλά και προφητικό, ένα βιβλίο που πραγματεύεται την έννοια του χρόνου, σε μια ιστορία δεν μπορείς να την τοποθετήσεις ξεκάθαρα σε μια συγκεκριμένη χρονική διάσταση. Γράφτηκε χρόνια πριν, μιλά για το παρόν και καθρεφτίζει το μέλλον που συνεχώς γίνεται.

Η ηρωίδα το βιβλίου η μικρή Μόμο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί το θηλυκό δίδυμο του Μικρού Πρίγκιπα. Προσεγγίζει τον κόσμο με την αθωότητα, την αγνότητα και την ίδια ανοιχτή στα θαύματα και στους ανθρώπους καρδιά, που το έκανε και ο ήρωας του Εξιπερί.
Βρέθηκε στον κόσμο μας, κανείς δεν ξέρει πως, κανείς δεν ξέρει πότε. “Όσο θυμάμαι υπήρχα από πάντοτε” απαντάει η ίδια.

Θα μπορούσαν να γραφτούν σελίδεςαναλύσεων για το συμβολικό πρόσωπο της Μόμο. 
Για όλα τα θαυμαστά και παράδοξα που λαμβάνουν χώρα στην ιστορία αυτή.
Για τους γκρίζους άνδρες με τα σκοτεινά πρόσωπα και τα άσβηστα στο στόμα τους πουράκια, τους ίδιους που κλέβουν το χρόνο των ανθρώπων, για τον ακοίμητο Μαστρο-'Ωρα, που θα γνωρίσει τον ένα και μοναδικό ύπνο στη ατελεύτητη ζωή τους, για την αινιγματική χελώνα Κασσιόπεια, για τον Τζίτζη, που μετέτρεψε τις ιστορίες του σε τηλεθέαση και στέρεψε από αυτές, για τον Μπέμπο τον οδοκαθαριστή, που εξαγοράζει χρόνο σκουπίζοντας αδιάκοπα τους δρόμους, για τα παιδιά που κλείστηκαν σε παιδικούς σταθμούς, εκεί που “τα παιχνίδια προγραμματίζονταν πάντα από τους επιστάτες και ήταν τέτοια που μπορούσαν να τους διδάξουν κάτι χρήσιμο”, για τους ανθρώπους που "κάνοντας οικονομία στο χρόνο δεν συνειδητοποιούσαν πως κάνανε οικονομία σε κάτι τελείως διαφορετικό, κάνανε οικονομία στην ίδια τους τη ζωή! Γιατί ο χρόνος είναι ζωή και η ζωή κατοικεί στην καρδιά. Και όσο περισσότερη οικονομία κάναν, τόσο λιγότερο ζούσαν πραγματικά".

Το βιβλίο αποτελεί μια αλληγορική πραγματεία στην έννοια του χρόνου. Είναι τόσο κοντά στο σήμερα, που είναι να θαυμάζεις την διορατικότητα του συγγραφέα, που σαράντα χρόνια πριν, εκεί που ο κόσμος μόλις είχε αρχίσει να αλλάζει και να μεταβάλλεται σε αυτό που είναι σήμερα, μπόρεσε να περιγράψει με τόση ευαισθησία και ακρίβεια αυτό που βιώνουμε στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις. Τη βιασύνη να προλάβουμε, να ανταποκριθούμε,να πετύχουμε, να πλουτίσουμε, να αποκτήσουμε, να (κατ-) έχουμε. Αλλά και την φτώχεια που μαστίζει τις ψυχές μας, τη μοναξιά της επιτυχίας, τις επιφανειακές σχέσεις, τις διαδικτυακές φιλίες, τις εικονικές φάρμες, τις εκ του ασφαλούς επαναστάσεις μας. Τη ζωή που αναλώνεται, μπροστά σε οθόνες, που δεν ζητούν παρά μόνο το χρόνο μας, όχι τη φροντίδα, ούτε τον κόπο μας.
Μεγαλώσαμε και μεγαλώνουμε μια γενιά ανθρώπων που δεν ξέρει να φροντίζει. Που δεν προλαβαίνει να νοιαστεί. Που καταναλώνει προμαγειρεμένα φαγητά, έτοιμες πληροφορίες, βιαστικούς έρωτες. Ζούμε στο βασίλειο του πλαστικού και έχουμε ανακυρήξει βασιλιά το πρόχειρο.

Η Μόμο είναι ο αντίποδας όλων αυτών των πραγμάτων. Είναι ο χρόνο που περνάς ακούγοντας ένα φίλο, είναι ο χρόνος που αφιερώνεις για να φροντίσεις τα λουλούδια στο μπαλκόνι σου, είναι η επίσκεψη στη γιαγιά που ζει μόνη, είναι η ιστορία που θα ακούσεις από ένα ηλικιωμένο στο τρένο, είναι ο χρόνος που θα περάσεις φτιάχνοντας κάστρα με τα παιδιά στην παραλία, επισκευάζοντας μόνος το ποδήλατο που χάλασε, ή βγάζοντας το σκύλο βόλτα μια μέρα με βροχή. Είναι ό,τι κάνει τη ζωή του καθενός μας ξεχωριστή, είναι οι φωτεινές πινελιές μέσα σε ένα κάδρο που θα ήταν διαφορετικά υπερβολικά γκρίζο. Είναι “το ζωντανό σύμβολο που επικυρώνει την ανάγκη του ανθρώπου να αγωνιστεί για ό,τι ανθρώπινο υπάρχει μέσα του”.

Το βιβλίο του Μιχαελ Εντε είναι πια κλασσικό και θα είναι για πάντα. Τουλάχιστον μέχρι και ο τελευταίος άνθρωπος πάνω στη γη να συνειδητοποιήσει ότι ο χρόνος που κυλά είναι ο μεγαλύτερος πλούτος μας. Ο χρόνος που κυλά μοιραζόμενος θα συμπλήρωνα.

Το βιβλίο κυκολφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός.




Τρίτη, 21 Οκτωβρίου 2014

Οι άνθρωποι που δεν εννοούσαν να πεθάνουν.

Ο Μύθος του Σίσυφου μέσα από τα λόγια της Μαρίας Αγγελίδου και τις εικόνες της Μυρτώς Δεληβοριά. Ο μύθος του Σίσυφου όπως τον ξέρουμε και όπως ποτέ δεν τον έχουμε ακούσει.
Ο κόσμος των θεών και των ανθρώπων, όπως μας τον δίδαξαν και όπως πότε δεν τον προσεγγίσαμε.
Η ζωή και θάνατος. Η επιλογή και η μοίρα. Η υπέρβαση και η τιμωρία. Η πονηριά και η αλαζονεία. Η αγάπη και η δύναμη. 'Ολα αναμετριούνται, όλα ζυγιάζονται, όλα ταιριάζονται, όλα περνούν μέσα από την ιστορία του Σίσυφου, όπως την έγραψε η Μαρία Αγγελίδου.

Και ο κόσμος ο μικρός ο μέγας, αυτός που ο Σίσυφος ατελεύτητα κουβαλά στις πλάτες τους, εξακολουθεί να είναι γεμάτος, πράγματα και θαύματα, ακόμα κι όταν το φορτίο του βαρύ, σου κόβει τα πόδια. Αρκεί να έχεις ένα χαμόγελο να φωτίζει τις μέρες σου και και μια στοργική φιγούρα να να συντροφεύει τη ζωή σου. Και τότε, κάπως γίνεται και οι άνθρωποι αποκτούν τη δική τους αθανασία και οι άτεγκτοι Θεοί μένουν εκστατικοί, να θαυμάζουν και να απορούν μπροστά στο θαύμα που λέγεται ανθρώπινη θέληση, μπορστά στο θαύμα που λέγεται αγάπη.

Το βιβλίο προτείνεται για ηλικά 6+. Προσωπικά θα έλεγα ότι το βάθος των νοημάτων και ο ποιητικός λόγος δεν συνάδουν με αυτή την ηλικία. Είναι κάτι που το καταλαβαίνει κανείς διαβάζοντας τόσο τον τίτλο, όσο και την περιγραφή της ιστορίας στο οπισθόφυλλο.  Είναι ένα υπέροχο βιβλίο για νεαρούς εφήβους και ενήλικες που επιθυμούν να προσεγγίσουν την ελληνική μυθολογία απο ένα διαφορετικό μονοπάτι.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.


Δευτέρα, 20 Οκτωβρίου 2014

Πετώντας για την Ειρήνη (Θεατρική παράσταση)


Λώτινος Ήλιος με σεβασμό στην παιδική ψυχή, δημιούργησε μια παράσταση σύγχρονη, αλλά παράλληλα παραμυθένια, που προσφέρει στα παιδιά μια πολυδιάστατη θεατρική εμπειρία.
Ψηφιακά σκηνικά, projecting και animation, υπέροχα κοστούμια και η εξαιρετική ζωντάνια με την οποία οι τέσσερις ηθοποιοί ενσαρκώνουν τους ρόλους τους, κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον των παιδιών και των μεγάλων. "

Η παράσταση καταφέρνει να συνδυάσει σε ένα μοντέρνο παραμύθι, στοιχεία από τους μύθους του Αισώπου,την Ειρήνη του Αριστοφάνη, τη λαϊκή μας παράδοση αλλά και τη σύγχρονη τεχνολογία και  να μιλήσει για ένα επίκαιρο φαινόμενο όπως αυτό της ενδοσχολικής βίας. Οι παραδοσιακοί ρόλοι του παραμυθιού, όπως ο παππούς αφηγητής, η κακιά μάγισσα, ο δράκος, η βασιλοπούλα, ο σοφός, διατηρούνται αλλά παρουσιάζονται με τρόπο σύγχρονο, γεγονός που δημιουργεί μια ατμόσφαιρα εξοικείωσης στα παιδιά. Οι συμβολισμοί που χρησιμοποιούνται επίσης καθ' όλη τη διάρκεια της αναζήτησης των ηρώων, αφήνουν χώρο και χρόνο στα παιδιά να τους ερμηνεύσουν κατά την εμπειρία και τον τρόπο που το καθένα διαθέτει, χωρίς  να κάνουν δύσκολη ή απαιτητική την παρακολούθηση της ιστορίας από τα μικρότερα. Άλλωστε αυτή είναι και η μαγική λειτουργία του παραμυθιού: καθένας μπαίνει στο δάσος των νοημάτων του, και απολαμβάνει αβίαστα όση αλήθεια αντέχει.
Mε την "μάγισσα Διχόνοια" και σκηνοθέτιδα
 της παράστασης, Άννα Παπαμάρκου.
Το τραγούδι, η μουσική και η αφήγηση έχουν επίσης σπουδαίο ρόλο στην παράσταση: ξεσηκώνουν, εμπνέουν και συγκινούν. Το απόσπασμα από το ποίημα του Ρίτσου "Ειρήνη" σε συνδυασμό με το βίντεο που έχει επενδυθεί η απαγγελία του, έφερε δάκρυα συγκίνησης στα μάτια μας.
Μια πολύ άρτια καλλιτεχνικά, αισθητικά και νοηματικά παράσταση, ιδανική για παιδιά του δημοτικού που δεν θα αφήσει κανένα ασυγκίνητο.
Πολλά συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές!

"Πετώντας για την Ειρήνη"
Θέατρο Άλφα
Πατησίων 37, Πολυτεχνείο,Εξάρχεια
Τηλ : 2105238742
Παραστάσεις: Πρωί.: Κυρ. 12 μ.
Καθημερινές για σχολεία
Πληροφρορίες: 2114111110.


Συντελεστές
Παραγωγή: Λώτινος Ήλιος
Κείμενα:                                     Άννα Παπαμάρκου-Λεωνίδας Ψέλτουρας
Σκηνοθεσία:                               Άννα Παπαμάρκου
Μουσική σύνθεση:                    Χρήστος Σταματίου
Μουσική επιμέλεια:                  Ευδαίμων Άμροτος
Κοστούμια:                               Ντομινίκ Ντελκός
Σκηνογραφία/Ενδυματολογία: Απολλωνία Θεοχάρις
Μάσκες:                                   Άννα Παπαμάρκου
Animation:                              Λεωνίδας Ψέλτουρας
Φωτογραφία:                          Studio Κορέσης
Σχεδιασμός αφίσας:               Αντώνης Λέκκος
Παίζουν:                                Μαρία Λογοθέτη,  Άννα Παπαμάρκου,
                                              Βάσια Χρονοπούλου, Διονύσης Μπουρδέκας

Λίγα λόγια για την υπόθεση:
"Τα τρία παιδιά πρωταγωνιστές του έργου ο Σπίθας, η Δροσιά και η Χρύσα μπαίνουν σε μια απίστευτη περιπέτεια. Όλα ξεκινούν όταν η Μάγισσα Διχόνοια φυλακίζει την Πριγκίπισσα Ειρήνη και αποφασίζει να δημιουργήσει  τη «Μεγάλη Αυτοκρατορία της Βίας», ξεκινώντας από τα σχολεία. Τα τρία παιδιά θα βρεθούν στο στόχαστρό της.
Ο Σπίθας, που προσπαθεί να ενταχθεί στο καινούριο του σχολείο. Η Δροσιά, που δεν τον συμπαθεί. Η Χρύσα, που φοβάται να υπερασπιστεί τον Σπίθα και να μιλήσει. Η μάγισσα τους εμπλέκει σε έναν κύκλο βίας και τους φυλακίζει.
Ένα ρομποτάκι, ο Ξερόλας, τα βοηθάει να απελευθερωθούν και τους δείχνει τον τρόπο να χαλάσουν τα σχέδια της Διχόνοιας, αφού πρώτα συνειδητοποιήσουν την κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει και συμφιλιωθούν από καρδιάς. Χρειάζεται όμως, να αναζητήσουν τα τρία μαγικά κλειδιά, που η μάγισσα έχει δώσει να τα φυλάνε, ο πιο Δυνατός, Εκείνος που είδε το Φως και ο πιο Σημαντικός.
Τα παιδιά αποφασισμένα, τα αναζητούν στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Στην περιπέτειά τους μπαίνουν σε φανταστικούς κόσμους και πετούν πάνω σε δράκους, μαγικά χαλιά και αγέρηδες με έναν και μόνο στόχο: να απελευθερώσουν την Ειρήνη και να την φέρουν πάλι πίσω στη γη.



Δευτέρα, 13 Οκτωβρίου 2014

Τα 10 δικαιώματα του (μικρού) αναγνώστη.

Στη σελίδα αυτή παρουσιάζονται τα περίφημα "δικαιώματα του αναγνώστη", έτσι όπως τα αποτύπωσε ο Daniel Pennac στο βιβλίο του "Comme un roman (Όπως ενα μυθιστόρημα), Gallimard.
O (μικρός) ανανγώστης έχει διακίωμα:


Οι ενήλικες λοιπόν, έχουμε μία και μόνο σοβαρή υποχρέωση: "να μην κάνουμε παρατηρήσεις στα παιδιά που δεν διαβάζουν, αν πράγματι θέλουμε κάποια στιγμή να το κάνουν"


(πηγή: 1001 δραστηριότητες για να αγαπήσω το βιβλίο, του Φιλίπ Μπρασέρ, εκδ. Μεταίχμιο)



Παρασκευή, 10 Οκτωβρίου 2014

Θάλασσα, πες μου...

Θάλασσα, πες μου...τι σε κάνει τόσο όμορφη, αναρωτιέται στο νέο της βιβλίο η Μαριάννα Κουμαριανού και ξεφυλλίζοντας το, παρακολουθούμε ένα παιδί να ψάχνει να βρει την απάντηση.

Να΄ναι το χρώμα της, που αντιφεγγίζει τον ουρανό;
Nα' να τα χρωματιστά κοράλλια που κρύβει στο βυθό της;
Να' ναι τα μυστικά ναυάγια ή οι κρυμμένοι θησαυροί;
Να' ναι η απεραντοσύνη και τα κρυστάλλινα νερά της;

Τι είναι αυτό που κάνει τη θάλασσα τόσο όμορφη, τόσο λυτρωτική, τόσο μυστήρια...
Τι είναι αυτό που κάνει τους ανθρώπους να της γράφουν τραγούδια και ποιήματα, να την ερωτεύονται και να την ταξιδεύουν από άκρη σ' άκρη...

Η απάντηση είναι μέσα της...και μέσα μας.

Τον ποιητικό λόγο της συγγραφέως συμπληρώνει μοναδικά, η καταπληκτική εικονογράφηση της Θέντας Μιμηλάκη, μια από τις πιο όμορφες εικονογραφήσεις με θέμα τη θάλασσα που έχω δει.

Εικόνες που σε ταξιδεύουν και τις νιώθεις να φέρνουν κάτι από τη θαλασσινή μαγεία που περιγράφουν. Μια πραγματικά εξαιρετική δουλειά!

Συγγραφέας: Μαριάννα Κουμαριανού
Εικονογράφος: Θέντα Μιμηλάκη
Εκδόσεις: Παρρησία